در شئون مختلف انسانی، شانی بالاتر از قضا نیست. انسان اشرف مخلوقات است و بالاترین میزان شرافت انسان خصلت قضائی اوست. انسان ترکیبی است از خیر و شر که در جهت خیر به «رحمن» متصل است، آنگاه که فرمود: «ونفخت فیه من روحی» و در جهت شر، شیطان در او راه دارد، آنجا که گفت: «لاغوینهم اجمعین».
هر قدر جنبه رحمانی انسان قوی تر و جهت شیطانی ضعیف تر باشد، صلاحیت قضائی او بیشتر است و به همین جهت ائمه معصومین (ع) قاضی کامل بوده اند؛ زیرا با توجه به تقویت جنبه رحمانی، اغوای شیطان در آنها تاثیری نداشت و لذا پیامبر گرامی در خصوص امیرالمومنین علی (ع) اعلام فرمود: «افضیکم علی» یعنی بهترین شما در قضاوت، علی (ع) است.
مقام قضا و حق حکومت بر جان و مال و عرض و ناموس خلق اولا و بالذات ، متعلق به خداوند است و در قرآن کریم در آیات متعددی به آن تصریح شده است؛ مثلا در سوره انعام، آیه 57 می خوانیم: «ان الحکم الا لله تقص الحق و هو خیر الفاصلین» یعنی «حکمی نیست جز حکم خدا، به حق دستور می دهد و او بهترین حکم فرمایان است».