یکی از اصولی که مورد قبول همه ملل مترقی جهان قرار گرفته و در قرن اخیر- به ویژه پس از جنگ جهانی دوم- مورد توجه و عنایت خاص حقوقدانان و قانونگذاران و اعلامیه ها و کنوانسیون های منطقه ای و بین الملل قرار گرفته «قرار برائت» است.
در حقوق اسلام و در مبحث اصول عملیه، اصاله البرائه در کنار تخییر، احتیاط و استصحاب، جایگاه خاص خود را دارا است. در گذشته های دور فرض برائت متهمین، پذیرفته نشده بود و در صورت عدم توانایی شاکی بر ارائه دلیل کافی علیه متهم، اثبات بی گناهی بر عهده خود متهم واگذار می شده است. به عنوان مثال در ماده 132 «منشور حمورابی» در مورد اتهام زنای محصنه آمده است: «هرگاه زن شوهرداری متهم به همخوابگی با مرد اجنبی شود ولیکن شوهر، او را با دیگری همبستر ندیده باشد، زن باید برای اثبات بی گناهی خود یک بار در نهر مقدس غوطه ور شود»
پس از جنگ جهانی دوم، نسبت به اصل برائت (که در اعلامیه حقوق بشر 1789 فرانسه، به این ترتیب امده بود که هر انسانی بی گناه است مگر آنکه بزهکاری او ثابت شود)؛ توجه بیشتری مبذول شد و حقوق و آزادی های فردی در قالب تاکید بر اصل برائت در رسیدگی های کیفری اهمیت ویژه ای پیدا کرد.