طلاق از نظر لغوی به معنای رها شدن و در اصطلاح عبارت است از پایان دادن به نکاح دائم از طرف شوهر. قانون مدنی اختیار طلاق را به زوج داده و او را بدون هیچ قید و شرط مختار در طلاق زن دائمه خود کرده است و در ماده 1133 ق . م می گوید: «مرد می تواند هر وقت که بخواهد زن خود را طلاق دهد». از جمله ایراداتی که می توان به این ماده گرفت آن است که مقنن در این ماده حق انحلال و پایان دادن نکاح دائم را به طور مطلق و بدون ذکر علل یا علت خاص به شوهر داده و هیچ گونه توجهی به حقوق زن نکرده است، در صورتی که در بسیاری از مواد معین در قانون مدنی، زن نیز حق درخواست طلاق دارد. در این نوشتار مواردی که زوجه می تواند درخواست طلاق کند و نحوه تنظیم دادخواست توسط زوجه مورد بحث و بررسی قرار می گیرد.
مواردی که زوجه حق درخواست طلاق دارد
الف) استنکاف زوج یا عدم قدرت او بر دادن نفقه زوجه
ماده 1107 ق . م می گوید : «نفقه عبارت است از مسکن و البسه و غذا و اثاث البیت که به طور متعارف با وضعیت زن متناسب باشد و خادم در صورت عادت زن به داشتن خادم یا احتیاج او به واسطه مرض یا نقصان اعضا». آ«چه از این ماده مستفاد می شود آن است که زوج باید امکانات اولیه زندگی را از قبیل محل سکونت، معاش و لباس متناسب با شئونات زوجه فراهم کند و در صورت استنکاف زوج، زوجه می تواند طبق 1111 ق . م آن را مطالبه کند. ماده 1111 ق. م می گوید: «زن می تواند در صورت استنکاف شوهر از دادن نفقه، به محکمه رجوع کند. در این صورت، محکمه میزان نفقه را معین و شوهر را به دادن آن محکوم خواهد کرد». بنابراین هرگاه محکمه زوج را به پرداخت نفقه محکوم کند و او از دادن آن خودداری ورزد و امکان اجرای حکم صادر شده و الزام زوج به پرداخت نفقه ممکن نباشد، زوجه می تواند به استناد ماده 1129 ق . م درخواست طلاق کند.