گفتار ششم: اشتباه جهل انسان نسبت به اعمالی که انجام میدهد، در زمینة اعمال حقوقی و جزایی مباحث فراوانی را بین حقوقدانان برانگیخته است. اینکه چه نوع و به چه میزان عدم آگاهی فرد نسبت به موضوعات یا احکام ممکن است از علل رافع مسئولیت به شمار رود یا اینکه اصولاً ادعای جهل یا دفاع اشتباه از طرف کسی که ناآگاهانه مرتکب عمل ضداجتماعی میشود، پذیرفتنی است یا خیر؟ و چه شرایطی دارد؟ بررسی دقیق و همه جانبهای را میطلبد. در این مقاله بهطور مختصر آنطور که روش نگارش این سلسله نوشتارهاست، ابتدا در بخش اول، تعریف اشتباه در حقوق و سپس در بخش دیگر، اشتباه موضوعی و حکمی را با توجه به منابع فقهی و قانونی و با نگاهی گذرا به حقوق، مقایسه کرده و مورد بررسی قرار خواهیم داد.