دادرسی

دادرسی

شرح قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح-(قسمت دوم)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مدیرکل حقوقی سازمان قضایی نیروهای مسلح
چکیده
ماده 10: ملاک تعیین صلاحیت دادگاه‌های نظامی، مجازات اصلی جرم است و توأم‌بودن حبس با مجازات‌های دیگر و همچنین تبدیلی، تأثیری در صلاحیت ندارد.
** شرح ماده:
1ـ مقنن در مقام بیان تعیین ملاک صلاحیت دادگاههای نظامی در مواردی که حبس با ‹مجازات ‌های دیگر› توأم باشد، بوده که ملاک و ضابطه مورد نظر را مجازات حبس دانسته است. البته شایان ذکر است که بحث صلاحیت، از مباحث آیین دادرسی کیفری می‌باشد که جای طرح آن در قانون آیین دادرسی است.
2ـ هر چند که عبارت ‍“ملاک تعیین صلاحیت دادگاههای نظامی، مجازات اصلی جرم است” مراد مقنن را نمی‌رساند و سایر مجازات‌ها مانند شلاق و جزای نقدی نیز می‌توانند در حوزه تعریف مجازات‌های اصلی قرار گیرند، لیکن قانونگذار با ذکر عبارت تکمیلی “و توأم‌بودن حبس با مجازات‌های دیگر و همچنین تبدیلی، تأثیری در صلاحیت ندارند.” منظور خود را بیان نموده است.
3ـ تعیین حبس به عنوان ملاک صلاحیت دادگاه‌های نظامی به این معنا نیست که اگر مجازات حبس (کمتر از ده سال) با یکی از مجازات‌های شدیدتر از حبس که رسیدگی به جرایم مربوط در صلاحیت دادگاه‌های نظامی یک است توأم باشد، دادگاه نظامی دو صالح به رسیدگی می‌باشد. به عبارت دیگر، تفسیر ماده (10) باید با رعایت مقررات مادتین (7) و (8) قانون تشکیل دادگاه‌های کیفری(1و2) که ناظر بر صلاحیت دادگاه‌های نظامی یک و دو است، صورت گیرد.
4ـ با توجه به مقررات مواد (7 ) و (8) قانون تشکیل دادگاه‌های کیفری (1و2) و ماده (10) قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح، اگر مجازات جرمی حبس کمتر از ده سال و جزای نقدی بیش از دو میلیون ریال باشد، دادگاه‌ نظامی دو صالح به رسیدگی می‌باشد.
5ـ اگر مجازات جرمی حبس کمتر از ده سال و یا جزای نقدی بیش از دو میلیون ریال (به روش تخییر) باشد، آیا دادگاه‌ نظامی دو با توجه به میزان مجازات حبس، صلاحیت رسیدگی دارد یا دادگاه نظامی یک با توجه به مبلغ جزای نقدی؟
در پاسخ به این سؤال، دو نظریه قابل بحث و بررسی است: