استادیار دانشگاه دانشگاه آزاد و وکیل پایه یک دادگستری
چکیده
مخاطب صیغه امر سئوال بعدی که در این رابطه وجود دارد، این است که آیا خطاب صیغه امر در آیه مبنی بر گزینش داور متوجه کیست؟ آیا این قضات هستند که باید داور انتخاب کنند یا مخاطب این آیه، کل جامعه اسلامی به عنوان انجام یک واجب کفایی است و یا اینکه خطاب متوجه خود زوجین است و بر آنهاست که راساً قبل از مراجعه به دادگاه، مبادرت به انتخاب داور نمایند؟ از ظاهر ماده واحده مقررات مربوط به طلاق چنین استنباط می شود که خطاب آیه متوجه قضات است زیرا در این ماده آمده است: ‹چنانچه اختلاف فیمابین از طریق دادگاه و حکمین که برگزیده دادگاهند، (آنطور که قرآن کریم فرموده است) حل و فصل نگردید، دادگاه با صدور گواهی عدم امکان سازش آنان را به دفاتر طلاق خواهد فرستاد.› بر اساس نظر فوق، این امر بر عهده قاضی است که در بدو امر مسئله را به دو نفر حکم (داور) واگذار کند که در این خصوص تصمیم بگیرند و به اصطلاح از شقاق (دشمنی و اختلاف) جلوگیری نمایند. البته در فقه، در اینکه حکم (داور)ها باید با توافق طرفین انتخاب شوند یا نه، اختلاف نظر وجود دارد. نظر مشهور این است که خطاب آیه مبنی بر انتخاب داوران، متوجه قضات است(7) و نیازی به توافق زوجین در امر انتخاب داورها وجود ندارد.