مبحث پنجم: مسئولیت آمر و مأمور در حقوق جزای بینالملل: این نوع مسئولیت در دادگاههای بینالمللی نورنبرگ، توکیو مربوط به جنگ جهانی دوم، دادگاه بینالمللی یوگسلاوی سابق و دادگاه بینالمللی رواندا مطرح شد. در اینگونه محاکم، متهمان به جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت، برای خلاصی خود از مجازات، به امر آمر قانونی متوسل شده، عمل خود را توجیه میکردند. در اساسنامه دادگاه بینالمللی کیفری نیز به این امر اشاره شده است. برای آشنایی با مقررات مربوط به امر آمر قانونی تنها به ذکر مواد مربوط اکتفا خواهیم کرد و در خاتمه مقایسهای با حقوق داخلی کشور ایران بهعمل خواهد آمد. 1 ـ دادگاه نورنبرگ: این دادگاه براساس توافق هشتم اوت 1945.م، بین پنج کشور متفق جنگ جهانی دوم، یعنی ایالات متحده آمریکا، حکومت موقت فرانسه، دولت پادشاهی بریتانیای کبیر، ایرلند شمالی و حکومت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی ایجاد شده. مقررات مصوب مربوط به آن مشهور به منشور لندن است. مواد (7 و 8) منشور، مربوط به مسئولیت سران کشورها و مأمورین است. بهموجب مادة (7): ‹موقعیت رسمی سران دولتها یا مسئولین دولتی نمیتواند موجب رهایی آنها از مجازات یا تخفیف مجازات گردد.› بر اثر احکام این دادگاه، تعدادی از رؤسا و مأمورین رسمی کشور بازندة جنگ (آلمان هیتلری) تحت تعقیب قرار گرفته و محکوم شدند.(1)
