استادیار دانشگاه آزاد، واحدهای تهران شمال و تهران مرکز
چکیده
یکی از حقوق مسلم مالی –که در روابط خانوادگی، زوجه مستحق آن است حق بهرهمندی از نفقه است. این حق در جانب زوج، عنوان تکلیف به خود میگیرد؛ یعنی مرد مکلف است نفقه متناسب با شأن زوجه را در اختیار وی قرار دهد. نفقه در این معنا اعم از پوشاک و خوراک و مسکن و وسایل زندگی که در قانون مدنی از آن تعبیر به اثاثالبیت شده، و حتی خادم (در برخی وضعیتهای مربوط به زن) میشود. اما این حق در جانب زوجه بهطور مطلق ثابت نیست و با یک شرط عمده ثابت است. شرط اساسی برای بهرهمندی زوجه از نفقه و یا امکان الزام زوج به پرداخت نفقه، “تمکین” زوجه است؛ یعنی زوجه باید در اطاعت کامل از شوهر، بخصوص، امکان همه گونه استمتاعات وی از خود را فراهم آورد و در این امر هیچگونه قصور و کوتاهی نداشته باشد. ما در این مقاله مختصر به دو سئوال مهم پاسخ میدهیم: -اول: اینکه رابطه تمکین با نشوز چیست؟ و اینکه آیا تمکین “شرط” پرداخت نفقه است یا نشوز “مانع” انفاق است. - ثانیاً: به ضمانتهای اجرایی عدم تمکین میپردازیم و تأکید ما در این امر بر این است که آیا اجرای حکم تمکین ممکن است و در صورت عدم اجرا، آیا قاضی میتواند زوجه را محکوم به مجازاتهای تعزیری از باب عدم انجام امر واجب نماید یا خیر؟
