مبحث چهــارم ) مقایسه حواله و تعهد به نفع ثالث : تعهد به نفع ثالث، نهادی کاملاً متفاوت از حواله میباشد. در حواله، محاله علیه قبول مینماید که طلبی را که محیل از او دارد، به محتال بپردازد. بنابراین، حواله از دو قسمت تشکیل شدهاست: انتقال دین از محیل به محالعلیه و انتقال طلب از محیل به محتال؛ در حالیکه تعهد به نفع ثالث عملی واحد میباشد. در تعهد به نفع ثالث، تاریخ انتفاع ثالث مطابق با تاریخ انعقاد قرارداد است؛ در حالیکه تاریخ انتفاع محتال در حواله، زمانی است که محالعلیه، حواله را میپذیرد. وانگهی، به نظر برخی، در تعهد به نفع ثالث، متعهد میتواند در مقابل ثالث، به تمامی ایراداتی که در مقابل طرف قرارداد داشته، مانند فسخ یا بطلان قرارداد، استناد جوید؛ ولی در حواله، محالهعلیه پس از قبول حواله، امکان چنین استنادی را در مقابل محتال نخواهدداشت؛ زیرا حواله مبتنی برانتقال ذمه بوده و پس از پذیرش محالعلیه، ذمة محیل نسبت به محتال بری میگردد.(27) همچنین گاهی حواله، ناظر برانتقال دین برعهدة محالعلیه بوده و دراین هنگام تعهدی بر عهدة محالعلیه (که ممکن است شخص ثالثی باشد) قرارمیگیرد؛ ولی در تعهد به نفع ثالث، هیچگاه تعهدی بر عهدة ثالث قرار نمیگیرد. بهعبارت دیگر، در حواله، ما با چهار حالت روبهرو هستیم که یکی از این حالات بین حواله و تعهد به نفع ثالث مشترک بوده و یکی از حالات نیز مختص تعهد به نفع ثالث میباشد؛ ولی دو حالت دیگر ارتباطی به تعهد به نفع ثالث نداشته و مختص حواله میباشد.
