دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرمشناسی دانشگاه شهید بهشتی
چکیده
آیا روزی مسئولین جنگ فراقانونی عراق محاکمه خواهند شد؟ کدام مرجع بینالمللی جرایم جنگی و نقضهای حقوق بشر ارتکابی در سرزمین عراق را مورد بررسی و محاکمه قرار خواهد داد؟ پاسخ به این سئوالها احتمالاً منفی است؛ زیرا آمریکاییها و انگلیسیها به انحای مختلف توسط قوانین داخلی خود حمایت شدهاند. آنچهکه موجب مصونیت این دولتها از اقداماتشان میشود، نه جایگاه و وضعیت آنان بهعنوان قدرتهای برتر، بلکه حمایتهای قوانین داخلیآنها میباشد. با وجود این،، این بدان معنا نخواهدبود که هیچگونه مجازاتی هرگز متوجه این کشورها و سردمداران آنها نخواهدشد؛ زیرا دادگستری بینالمللی بهویژه در قلمرو امور کیفری به طرز چشمگیری در حال توسعه و گسترش است. بهرغم وقایع و حوادث مربوط به عراق، تبعیت و تسلیم ارادی دولتها در مقابل قواعد مشترک و همگانی منجر به بروز یک تمایل و سنت تاریخی گردیدهاست و مطمئناً دیالکتیک حفظ حاکمیت و اقتدارملتها و ارتقای قواعد برتر جهت دفع و طرد رفتارهای مخالف قانون و حقوق، بیش از تبعیت و پیروی کلی و بدون قید و شرط حاکمیتها، موجب شکوفایی عدالت و صلح و آرامش جهانی خواهد شد. حقوق کیفری بینالمللی این امکان را فراهم آورده که تحت برخی شرایط، رؤسای دولتها و مقامات سیاسی مسئول مورد محاکمه قرار گیرند. بهعنوان شاهدی براین مدعا میتوان به بازداشت و دستگری ژنرال آگوستو پینوشه(1) در انگلیس به درخواست قاضی اسپانیایی اشاره کرد ـ و این در حالی است که وی بهعنوان یک سناتور شیلیایی از مصونیت قانونی نیز برخوردار بود ـ هر چند این امر منجر به دادرسی و محاکمه وی نگردید.
