گفتار سوم ـ تأدیب سومین علت توجیه گر ارتکاب جرم اقدامات والدین، اولیای قانونی و سرپرستان صغار و محجورین است. بهموجب بند یک مادة(59) قانون مجازات اسلامی: ‹اقدامات والدین، اولیای قانونی و سرپرستان صغار و محجورین که بهمنظور تأدیب و حفاظت آنها انجام شود مشروط به اینکه اقدامات مذکور در حد متعارف، تأدیب و محافظت باشد.› جرم شناخته نشده است. ماده (42) قانون مجازات عمومی مصوب 1352 و ماده (32) قانون راجع به مجازات اسلامی نیز به همین ترتیب تصویب شده بود. مبنای تصویب چنین مقررهای، حق تأدیب و محافظت است. وظیفة ولی یا سرپرست طفل یا محجور اقتضا میکند که در حفظ جان و مال او بکوشد و از اینکه محجور به خود یا دیگران خسارت مادی یا معنوی وارد سازد جلوگیری کند؛ و باتوجه به اینکه اذن در چیزی (محافظت، جلوگیری از ایراد خسارت) اذن در لوازم آن را نیز به همراه دارد، قانونگذار اقدامات محافظتی و تأدیبی افراد مندرج در بند مزبور را در صورتی که به جرم منتهی شود قابل مجازات ندانسته است. باتوجه به بند “2” ماده (59) قانون مجازات اسلامی، کسانی که مشمول این بند میباشند نخست از نظر فاعل فعل ارتکابی مشمول علت موجهه، دوم، قربانیان بزه احتمالی و سوم، اعمالی که بر آنها انجام شده بررسی میشود.
