دادرسی

دادرسی

مسئولیت مدنی خسارت های ناشی از حوادث هسته‌ای در معاهدات بین‌المللی و مقررات داخلی دولت ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
کارشناس ارشد حقوق بین‌الملل
چکیده
با ورود به عصر اتم، دغدغه‌های جدیدی پیرامون حفاظت از محیط زیست به‌وجود آمد،؛ زیرا فن‌آوری اتمی به موازات مزایا و فواید خود، خطرها و زیانهایی برای جوامع بشری و محیط زیست به همراه آورد. از زمانی که اولین رآکتورهای اتمی ساخته شد، اذهان متوجه اثرها و نتایج حاصل از حوادث هسته‌ای گردید . به‌کارگیری مواد هسته‌ای توسط کشورها، بسیاری از اندیشمندان، حقوقدانان و دولتها را برآن داشت تا به منظور قاعده‌مندکردن این نوع فعالیتها و اجتناب از آلودگی محیط زیست و همچنین نحوه جبران خسارتهای ناشی از آن، دست به کوشش زنند و مشخص نمایند که در این صورت چه کسی مسئول خواهد بود و حدود مسئولیت تا چه میزان است.
همان‌طور که حادثه چرنوبیل نشان داد،‌ محدوده جغرافیایی خسارت ناشی از حادثه هسته‌ای، محدود به مرزهای ملی نیست. به‌عبارت دیگر، ممکن است آلودگی از طریق حادثه‌ای در درون یک کشور، موجب آسیب به کشورهای دیگر گردد. در صورت وقوع یک حادثه هسته‌ای که منجر به خسارت در بیش از یک کشور شود، لازم است که حمایت از مصدومین حادثه از طریق رژیم مسئولیت مدنی، به‌طور یکسان به کشورهای متأثّر از حادثه مزبور اعطا گردد. البته گرچه کیفیت بالای صنایع هسته‌ای به این معناست که خطر ایجاد حادثه هسته‌ای بسیار کم می‌باشد؛ ولی میزان بالای خسارت احتمالی ناشی از یک رویداد هسته‌ای و همچنین تعداد قابل ملاحظه حمل و نقل بین‌المرزی مواد هسته‌ای، مستلزم همکاری بین‌المللی کلیه کشورها در وضع قوانین و مقرراتی است که بتواند رژیم مسئولیت جامع و واحدی را در این زمینه به‌وجود آورد.
در این مقاله سعی شده به‌طور خلاصه رژیم حقوقی حاکم بر مسئولیت مدنی خسارتهای ناشی از حوادث هسته‌ای در کنوانسیونهای بین‌المللی و همچنین در قوانین ملی برخی از کشورها مورد بررسی قرار گیرد.