قاضی دادگاه نظامی اصفهان و عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی ـ واحد خوراسگان
چکیده
واخواهی و شرایط آن: پس از محاکمه غیابی و محکومشدن متهم، برای محکومعلیه غایب، حق واخواهی ایجاد میگردد. حق واخواهی بدین معناست که محکومعلیه رأی غیابی حق دارد با رعایت ترتیبات و تشریفات قانونی، به رأی غیابی اعتراض کند و دادگاه صادرکننده رأی غیابی نیز برخلاف قاعدة فراغ دادرس، مکلف به رسیدگی مجدد میگردد. در این قسمت از بحث، ابتدا واخواهی مورد تعریف قرار میگیرد، سپس به شرایط اعمال این حق توسط واخواه، اشارة مختصری میشود. واخواهی در لعنت به معنای اعتراض و معادل فارسی آن میباشد؛ و اعتراض نیز بهمعنای ایرادگرفتن، خردهگیری و… آمده است.(2-10) در ترمینولوژی حقوقی، واخواهی را عمل اعتراض معنا کرده است و معترض را واخواه و معترضعلیه را واخوانده و معترضعنه را واخواسته، توضیح داده است.(11)در نظامهای بزرگ دادرسی، ضمن احترام به اصل تناظر، مقررات راجع به ابلاغ احضاریه و.. . بهنحوی تدوین گردیده که با اجرای آنها متهم از دعوایی که علیه او اقامه شده مطلع گردد تا فرصت و امکان دفاع داشته باشد؛ لکن عدم شرکت متهم در دادرسی و یا تردید در اطلاع یافتن او از دادرسی، به شرط آنکه مقررات ابلاغ درست صورت گرفته باشد، مانعی در دادرسی و صدور حکم غیابی ایجاد نمیکند. درمقابل، حق اعتراض به رأی غیابی که همان واخواهی میباشد، برای معترض پیشبینی شده است.(12) در حقوق ایران، واخواهی، شکایت و اعتراضی است که مختص احکام غیابی است و در احکام حضوری واخواهی معنا ندارد. احکام غیابی صادرشده، خواه قابل تجدید نظرخواهی باشند و خواه قابل تجدید نظر خواهی نباشند، در مهلت مقرر در قانون قابل واخواهی میباشند و این مهم را میتوان از اطلاق مادة (217) قانون استنباط نمود.
