تعریف خلع سلاح: برای خلع سلاح تعریف واحد و جامعی وجود ندارد. خلع سلاح بهمعنای مطلق کلمه عبارت است از: کاهش یا نابودی تسلیحاتی در سطح بینالمللی بدون درنظرگرفتن ماهیت، کمیت و کیفیت سلاح است. خلع سلاح را میتوان با توجه به محدودبودن منطقهای یا ملی آن، تقلیل یا انهدام تسلیحات منطقهای و ملی نیز تعریف کرد. در چارچوب تعریف حقوق بینالمللی، خلع سلاح در سه مفهوم کاملاً مشخص بهکار میرود: 1_ خلع سلاح دولت مغلوب؛ 2_ ازمیانبردن تمام سلاحها در تمام جهان؛ 3_ کاهش یا نابودی نیروهای مسلح و تسلیحات ملی از طریق عهدنامههای بینالمللی. برخی اصطلاح خلع سلاح را باتوجه به پیدایش شرایط نظامی جدید پس از جنگهای جهانی دوم، قدیمی و منسوخ دانسته و اصطلاح کنترل تسلیحات را جانشین آن کردهاند. ظاهراً کنترل تسلیحات دارای معنا و مفهوم وسیعتری است؛ چرا که تمام شکلهای محدودیت و تقلیل کمی و کیفی سلاحها اعم از سلاحهای سنتی و هستهای را در برمیگیرد. خلع سلاح ادامه سیاست صلح طلبانه از طریق کاهش ابزارها و سیستمهای نظامی است، در حالیکه کنترل تسلیحات تداوم سیاست صلحطلبانه از طریق خویشتنداری متقابل درخصوص کاهش یا افزایش ابزارهای نظامی است. اصطلاحات خلع سلاح و کنترل تسلیحات گاه به یک معنی بهکار میروند. مسئله مهم این است که آیا سیاست اعمال شده یا توصیه شده در زمینه خویشتنداری تسلیحاتی، آگاهانه و عمومی است یا فرصتطلبانه و موردی. در هر حال باتوجه بهوجود تعاریف مختلف، چنین استنباط میشود که برداشت واحدی درمورد خلع سلاح وجود ندارد؛ هر کشور، سازمان، پژوهشگر یا شخصیتی باعنایت به موقعیت زمانی و مکانی و وضعیت کمی و کیفی تسلیحات و نقش آنها در تخریب یا بازدارندگی، تعریف خاصی ارائه داده است. با این حال، درمجموع میتوان چنین نتیجه گرفت که مفهوم خلع سلاح بهمعنای وسیع کلمه، شامل از بینبردن سلاحهای مخرب و کشتار جمعی و تنظیم و اجرای سیاست کاهش و محدودیت نیروهای نظامی میشود.
