دادرسی

دادرسی

شرح قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح -قسمت هشتم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مدیرکل حقوقی سازمان قضایی نیروهای مسلح
چکیده
ماده(37): «هر نظامی که اوامر فرماندهان یا رؤسای مربوط را لغو نماید به ترتیب زیر محکوم می‌شود:
الف- هرگاه از امر حرکت به طرف دشمن یا محاربان و مفسدان امتناع ورزد، چنانچه حاکی از همکاری با دشمن باشد و یا موجب اخلال در نظام (بهم خوردن امنیت کشور) و یا شکست جبهه اسلام گردد به مجازات محارب و در غیر این صورت به حبس از سه تا پانزده سال.
ب- اگر مخالفت با اوامر در ناحیه‌ای است که در آن حالت جنگی یا محدودیت‌های ضروری اعلام شده و آن مخالفت مربوط به امور جنگی یا مقررات حالت محدودیت‌های ضروری باشد در صورتی که عمل او موجب اخلال در نظام (بهم خوردن امنیت کشور) و یا شکست جبهه اسلام باشد به مجازات محارب والاّ به حبس از دو تا ده سال.»
شرح ماده:
1_ موضوع جرم: عنوان مجرمانه ماده (37) قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح "لغو دستور" است.
لغو در لغت به معنای سخن بیهوده، باطل و هر چیز بی‌فایده می‌باشد(1)، اوامر نیز جمع امر و امر به معنای فرمان است(2).
عنوان کیفری "لغو دستور" از جرایم خاص نظامی محسوب می‌شود که ارتکاب آن توسط نظامیان ممکن است.
دستور در نیروهای مسلح به خصوص در امور رزمی و نظامی و عملیاتی دارای اهمیت ویژه‌ای بوده و اجرای آن در راستای تحقق مأموریت‌های سازمان‌های نظامی "موضوعیت" دارد. به عبارت دیگر، می‌توان گفت وظایف و مسئولیت‌های خاص نظامی با محوریت "انجام دستور یا امر" صورت می‌گیرد.
اجرای دستور فرمانده که از ارکان اصلی و اساسی "تحکیم مبانی نظم و انضباط" در نیروهای مسلح به‌شمار می‌رود باید با ویژگی‌های "اجرای سریع، دقیق و کامل" توأم باشد. بند "ب" ماده (11) آیین‌نامه انضباطی‌ن.م، تصریح نموده که دستورات فرماندهان، رؤسا و مدیران که مربوط به وظایف نظامی و امور خدمتی می‌باشد، باید به‌موقع، از طرف مرئوسین به مورد اجرا گذارده شود.