1
مدیر کل دفتر آموزش و پژوهش سازمان قضایی نیروهای مسلح
2
دکتری حقوق تجارت و سرمایهگذاری بینالمللی
چکیده
اگرچه هواپیماهای نظامی اغلب از شمول قوانین هواپیمایی کشوری خارج هستند، اما دولتها در سطح ملی و داخلی برای ایمنی و عملیات اینگونه هواپیماها نیز قوانین و مقررات ویژهای تصویب و اجرا میکنند. در ایران با اینکه هواپیماهای نظامی تحت حاکمیت قانون هواپیمایی کشوری نمیباشند، لیکن قواعد و ضوابط حقوقی مربوط به پرواز این هواپیماها تا حدی که در میان قوانین و مقررات عمومی کشور ملاحظه میشود، بسیار متفرق و پراکنده به نظر میرسد و جمعآوری و تبیین جریان و جهت عمومی حاکم بر آنها و پاسخ به انبوهی از پرسشهای قابل توجه، دشوار و مشکل مینماید. در مقابل، با تأملی مختصر در حقوق خارجی، درخواهیم یافت که ایمنی و عملیات هواپیماهای نظامی و بهطورکلی هوانوردی نظامی تحت نظر قوانین و مقرراتی نسبتاً جامع و مشخص بوده و اتفاقاً این رویکرد به شفافیت و استحکام بیشتر نظام حقوق هوایی یک دولت در کلیت و معنای عام خود (هوانوردی کشوری و هوانوردی نظامی بهعنوان یکی از اقسام هوانوردی دولتی) میانجامد و شایسته است که در ایران نیز از همین رویکرد پیروی شود.