ماده (45) : « هر نظامی درحین خدمت یا در ارتباط با آ، ، به نگهبان یا مراقب در رابطه با انجام وظیفه وی تعرض نماید به ترتیب زیر محکوم می گردد: الف – چنانچه مرتکب با سلاح تعرض نماید به حبس از سه تا پانزده سال ب : چنانچه مرتکب بدون سلاح تعرض نماید به حبس از دو تا پنج سال. تبصره – چنانچه در اثر تعرض صدمه ای به نگهبان یا مراقب وارد آید که موجب قتل یا جرح یا نقص عضو شود ، مرتکب حسب مورد به قصاص یا دیه نیز محکوم می گردد.» شرح ماده : 1- مرتکب جرم : هر نظامی می تواند مرتکب این جرم باشد ، منظور از « هر نظامی » همچنان که در شرح مواد قبل از نظر گذشت ، عبارت است از : « کارکنان ستاد کل نیروهای مسلح ، ارتش ، سپاه ، وزارت دفاع وسازمان های وابسته ، کارکنان ناجا ، کارکنان وظیفه ومحصلان نیروهای مسلح وافرادی که به طور موقت در خدمت نیروهای مسلح وبرابر قوانین استخدامی نیروهای مسلح در مدت مزبور ، از اعضای نیروهای مسلح محسوب می شوند.» 2 – رکن مادی بزه : تعرض به نگهبان یا مراقب « عنصر مادی جرم را تشکیل می دهد که به صورت فعل مثبت مادی می باشد . تعرض در لغت به معنای دست درازی کردن ، پرخاش کردن ، عتاب کردن وروی برگردانیدن ، آمده است . (2) به نظر می رسد معنای اصطلاحی ومفهوم حقوقی تعرض دقیقاً منطبق با معنای لغوی آن نباشد . در صورتی می توان فرد را تحت عنوان تعرض به نگهبان یا مراقب تحت تعقیب کیفری قرارداد که حداقل درگیری فیزیکی وبدنی با نگهبان یا مراقب داشته باشد ؛در غیراین صورت صرف پرخاش یا اهانت را نمی توان تعرض به نگهبان تلقی کرد . مؤید این نظر ماده ( 46) همین قانون است که اهانت به نگهبان یا مراقبرا تحت عنوان مجرمانه مستقل پیش بینی کرده است . در بند «پ»ماده 60آیین نامه پاسداری نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران آمده است : « هیچ کس وهیچ مقامی حق ندارد به نگهبان تعرض کند.» 3 – نگهبان در تبصره ماده (43) همین قانون تعریف شده است. برابر مقررات تبصره مزبور ، نگهبان ، مأمور ( اعم از نظامی وانتظامی ) مسلحی است که مراقبت وحفاظت یک محل یا یک منطقه یا یک مقام معین به او واگذار شده باشد. برابر مقررات نیروهای مسلح ، نگهبان سربازی است که به منظور دیده بانی ومراقبت ، محافظت افراد واماکن وتأسیسات وحفظ فرامین ودستورات در مقابل غافل گیری یا حمله دشمن در بیک نقطه یا منطقه یا محل معینی گمارده شده باشد . در آیین نامه پاسداری نیروهای مسلح نیز نگهبان موظف شده کلیه مقررات تأمینی واستحفاظی محل نگهبانی خو را رعایت کند واگر ابهامی در خصوص مقررات مربوط داشته باشد باید قبل از اعزام به محل نگهبانی توضیحات لازم را از پاسبخش بخواهد. 4 – مراقب در لغت به معنای مراقبت کننده ، مواظب ونگهبان آمده است . (2) در فرهنگ واژه های نظامی مراقبت به معنای دیده بانی مداوم از یک منطقه ، بازدید ، بررسی ، تجسس ، آزمایش وطبقه بندی مهمات ومواد منفجره در حرکت وتجسس پنهانی از یک شخص ، محل یا سازمان آمده است . (3) در آیین نامه پاسداری نیروهای مسلح نیز مراقب در ترکیب عوامل پاسدار ، در کنار نگهبان آمده است ، همچنین در فصل سوم سوم آیین نامه مزبور ، مقررات مربوط به مراقبین بازداشت شدگان به طور مشروح ذکر شده است .
