ماده (53): هر نظامی که حین انجام وظیفه مرتکب جرایم ذیل گردد، در هر مورد به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم می شود: الف - چنانچه نسبت به مجروح یا بیمار آزار روحی یا صدمه بدنی وارد کند. ب – چنانچه اموال مجروح یا بیمار یا مردهای را تصاحب نماید. چ – چنانچه نسبت به مجروحان یا اشخاصی که در معرض خطر جانی قرار دارند، در حالی که کمک رسانی از وظایف اوست، از کمک خودداری کند. تبصره – در موارد فوقالذکر، در صورتی که مورد از مصادیق قصاص یا دیه نیز باشد یا اموالی را تصاحب کرده باشد حسب مورد به قصاص، دیه یا استرداد اموال نیز محکوم میگردد. شرح ماده: 1- مرتکب جرم:کارکنان ستاد کل نیروهای مسلح، ارتش، سپاه، وزارت دفاع و سازمانهای وابسته به آن ها، کارکنان ناجا، کارکنان وظیفه و محصلان نیروهای مسلح و کسانی که به طور موقت و برابر مقررات استخدامی ن.م، از اعضای نیروهای مسلح محسوب میشوند ممکن است به عنوان «هر نظامی» به عنوان مرتکب جرم موضوع این ماده، تحت تعقیب قرار گیرند. 2 – عنصر مادی جرم: رکن مادی بزه از سه جزء تشکیل شده است: الف – ایراد صدمه بدنی یا روحی نسبت به مجروح یا بیمار ب – تصاحب اموال مجروح یا بیمار یا فوت شده ج – امتناع از کمک به مجروحان یا اشخاصی که در معرض خطرجانی قرار دارند. مقررات این ماده در جهت حمایت از آسیب دیدگان و در راستای تعالیم حیات بخش فرهنگی و اخلاقی اسلام و با الهام از منابع فیاض و پویای فقه و هماهنگ با مفاد معاهدات و قراردادهای بینالمللی تدوین شده است. برابر مقررات ماده (3) قرارداد 12 اوت 1949 کنفرانس سیاسی ژنو با موضوع بهبود سرنوشت زخمداران و بیماران در نیروهای مسلح «هر گونه لطمه به حیات یا تمامیت بدنی، ایراد جرح، رفتار بیرحمانه، شکنجه، آزار، و لطمه به حیثیت کسانی که مستقیماً در جنگ شرکت ندارند یا کسانی که به علت بیماری یا زخم یا اسارت یا هر علت دیگری قادر به جنگ نباشند، در هر زمان و هر مکان ممنوع است.» همچنین برابر مفاد ماده (12) قرارداد موصوف «اعضای نیروهای مسلح و سایر افراد مشمول قرارداد که مجروح یا بیمار شوند، در همه احوال مورد احترام و حمایت قرار میگیرند.» در فصل هشتم آییننامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران مقررات حمایتی از مجروحان و آسیب دیدگان منطبق با مفاد «قرارداد ژنو» پیشبینی شده است. در ماده (72) آییننامه مزبور تصریح شده است که باکلیه ی اسیران و افرادی که در جنگ زخمی شدهاند و از کار میافتند باید با انسانیت رفتار شود و در ماده (73) نیز آمده است که مجروحین، بیماران و مغروقین باید تحت مواظبت قرار گرفته و برای درمان آنان اقدام گردد. در شرایط رزمی نیز هر عضوی از نیروهای مسلح وظیفه دارد که به مجروحان و آسیب دیدگان هم رزم خود کمک نماید. فلذا ایراد صدمه جسمی و روحی نسبت به مجروح یا بیمار و تصاحب اموال آنان و جان باختگان و یا خودداری از کمک به افرادی که در معرض خطر جانی قراردارند، نه تنها واجد وصف کیفری بوده و مشمول مقررات ماده (53) قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح می شود،بلکه عمل مرتکب به عنوان ارتکاب اعمال و رفتار برخلاف شئون نظامی موضوع بند (م) ماده (116) آییننامه انضباطی نیروهای مسلح تخلف انضباطی نیز محسوب میشود. 3- هر چند که از لحاظ لغوی بیمار به معنای مریض، علیل، ناخوش، دردمند و ناتوان است(1) و از نظر پزشکی نیز به فردی گفته میشود که در ساختار نرمال و یا عملکرد طبیعی بدن او اختلال و یا توقف ایجاد شود،(2) لیکن منظور از بیمار موضوع این ماده شخصی است که قدرت دفاع از جان یا مال خود را ندارد، فلذا صرف وجود یک عارضه جسمی و یا روحی در فرد مثل ناراحتی جزیی معده و یا افسردگی عادی و مانند آن را نمیتوان مشمول مقررات جزایی این ماده دانست. سابقه تقنینی موضوع گواه این نظر است، در ماده (35) قانون سابق مجازات جرایم نیروهای مسلح آمده بود که هر نظامی در ارتباط با خدمت نسبت به مجروح یا بیماری که قدرت دفاع از خود را ندارد آزار روحی یا صدمه بدنی وارد نماید... که در قانون جدید عبارت «قدرت دفاع از خود را ندارد» حذف شده است که به نظر نگارنده این تغییر به علت ایجاد شبهه و اختلاف استنباط و برداشت قضایی از موضوع در جهت مطلوب نبوده است.
یزدانیان,محمدرضا . (1385). شرح قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح (تعرض به آسیبدیدگان، صدمه ناشی از سهلانگاری، ایجاد جو بدبینی) -قسمت سیزدهم. (e733131). دادرسی, 10(55), e733131
MLA
یزدانیان,محمدرضا . "شرح قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح (تعرض به آسیبدیدگان، صدمه ناشی از سهلانگاری، ایجاد جو بدبینی) -قسمت سیزدهم" .e733131 , دادرسی, 10, 55, 1385, e733131.
HARVARD
یزدانیان محمدرضا. (1385). 'شرح قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح (تعرض به آسیبدیدگان، صدمه ناشی از سهلانگاری، ایجاد جو بدبینی) -قسمت سیزدهم', دادرسی, 10(55), e733131.
CHICAGO
محمدرضا یزدانیان, "شرح قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح (تعرض به آسیبدیدگان، صدمه ناشی از سهلانگاری، ایجاد جو بدبینی) -قسمت سیزدهم," دادرسی, 10 55 (1385): e733131,
VANCOUVER
یزدانیان محمدرضا. شرح قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح (تعرض به آسیبدیدگان، صدمه ناشی از سهلانگاری، ایجاد جو بدبینی) -قسمت سیزدهم. dadrasi. 1385;10(55):e733131.
