اهمیت شناخت جرم کلاهبرداری به مثابه رفتاری انسانی تنها به این دلیل نیست که دارای مرزهای ظریفی با عناوین مجرمانه مشابه می‌باشد. به‌گونه‌ای که گاهی خبره‌ترین قضات را هم سردرگم می‌کند، بلکه پیچیدگی این رفتار و ویژگی‌های خاص مرتکبان آن که همگی از اشخاص زیرک و اغلب یقه سفید جامعه هستند بر اهمیت شناخت آن می‌افزاید. کلاهبرداری، جرم خاص کسانی است که با بهره‌گیری از نبوغ فکری و فسفر مغزی خود، نقشه جرم را به گونه‌ای طراحی می‌کنند که ریسک گرفتاری در دام قانون را به حداقل ممکن برسانند و این امر بر دشواری کار قاضی می‌افزاید چرا که برای کشف و احراز آن تلاش و مهارت بیشتری نیاز دارد و اینجاست که شناخت دقیق ارکان و وجوه تمایز کلاهبرداری با سایر جرایم به یاری قاضی می‌شتابد تا هم در مسیر احراز اصل جرم و هم در مسیر انتخاب ماده قانونی مورد استناد برای مجازات کلاهبرداری به درستی گام بردارد. در نوشتار زیر که حاصل تجارب قضایی نگارنده است با رویکردی کاربردی تلاش کرده‌ایم برخی ابعاد مبهم و غیرشفاف مواد قانونی مرتبط با جرم کلاهبرداری را طرح و در حد توان آشکار سازیم.
