دادرسی

دادرسی

امنیت و سیاست جنایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح استان کهگیلویه و بویراحمد
چکیده
هر کشور و جامعه،همان طوری که دارای یک سیاست اقتصادی،اجتماعی،فرهنگی و بهداشتی است، باید دارای یک «سیاست جنایی» نیز باشد که در حقیقت خط مشی و دیدگاه های مسؤولان و سیاست گذاران امور امنیتی،انتظامی،قضایی و تقنینی آن جامعه را در خصوص راه­های پیش­گیری،کنترل و مقابله با بزه­کاری و پدیده های ناامنی بیان می کند.
یکی از اهداف عمده سیاست جنایی،برقراری نظم و امنیت و تأمین آسایش و آرامش عمومی به منظور ایجاد فضایی امن و بی مخاطره برای رشد و شکوفایی استعدادها و ارزش های انسانی افراد جامعه است.فقدان یک سیاست جنایی سنجیده و هدف­دار موجب ایجاد اختلاف در عملکرد نهادها و سازمان­های مسؤول در امر مقابله و کنترل بزه­کاری،کاهش کارایی و کارآمدی نظام عدالت کیفری،دور شدن این دستگاه ها از واقعیت جنایی و نتیجتاً افزایش میزان جرایم و بحران­های امنیتی خواهد شد.
تغییر و تحولات اقتصادی،اجتماعی،سیاسی و فرهنگی ناشی از اجرای برنامه های توسعه و پیچیدگی روز افزون اشکال مختلف بزه­کاری و معضلات امنیتی در کشور،ضرورت تنظیم سیاست جنایی مبتنی بر یافته­های علمی را انکار ناپذیر ساخته است.سیاست جنایی باید در قبال این تحولات احساس مسؤولیت نموده و نقش مهم و ناشناخته خود را در برنامه­های توسعه بازیابد.
تهیه و تدوین سیاست جنایی پویا و علمی مستلزم شناخت اصول و قواعد حاکم بر بزه­کاری،آشنایی با محیط اجتماعی،سیاسی و اخلاقی جامعه و دستیابی به اطلاعات لازم در خصوص علل و عوامل وقوع جرم و پدیده­های ناامنی و مکانیسم­های روان­شناختی افراد بزه­کار و ناهنجار است.به علاوه تحقق کارایی هر نظام سیاست جنایی نیازمند ایجاد وحدت و انسجام میان نهادهای مسؤول برقراری نظم و امنیت عمومی است.
تأکید بر ضرورت و اهمیت سیاست جنایی به مفهوم نادیده انگاشتن نقش نظام­های فراکیفری از جمله خانواده،مدرسه، نهادهای مذهبی و وسایل ارتباط جمعی در ایجاد نظم و امنیت اجتماعی نیست.هرچه این نهادها فعال­تر و پویاتر عمل نمایند،نیازکمتری به توسل به تدابیر انتظامی و ابزارهای کیفری وجود خواهد داشت.
جامعه اسلامی ما با تکیه بر فرهنگ غنی اسلامی و فطرت پاک انسانی،به عنوان ابزارهای کارآمد کنترل اجتماعی بی تردید از پاره­یی از مظاهر فساد،جنایت،خودکامگی،سلطه جویی و خشونت رایج در برخی نظام های غیر دینی ( لائیک) مصون بوده است. با این حال باید اذعان نمود تا رسیدن به امنیت و آسایش عمومی،آن چنان که در خور و شایسته فرهنگ ایرانی اسلامی ماست ،راه طولانی در پیش داریم.
امنیت را به معنی«ایمن شدن،در امان بودن،بی بیمی،ایمنی،آرامش و آسودگی، «امن» را که مصدر امنیت است به معنی اطمینان و آرامش خاطر و ایمنی،آرامش قلب و خاطر جمع بودن گرفته­اند.
مفهوم امنیت به مصونیت از تعرض و تصرف اجباری بدون رضایت و در مورد افراد به نبود هراس و بیم نسبت به حقوق و آزادی­های مشروع و به مخاطره نیفتادن این حقوق و آزادی­ها و علاوه بر آن مصون بودن از تهدید و خطر مرگ،بیماری،فقر و حوادث غیر مترقبه و کلاً هر عاملی که آرامش انسان را از بین ببرد نیز تعبیر شده است.