کارشناس ارشدحقوق جزا و جرم شناسی و وکیل پایه یک دادگستری
چکیده
مبحث دوم: وجوه افتراق مجازات و اقدامات تأمینی در قانون لبنان نیز وجوه افتراق بین مجازات واقدامات تأمینی در نظر گرفته شده است؛ این افتراق شامل اختلاف در طبیعت و دیگری اختلاف در قواعد است که در ذیل به شرح هرکدام میپردازیم: 1ـ اختلاف در طبیعت: بین تدابیر تأمینی و مجازات از لحاظ موضوع، مفهوم و آثارتفاوتهایی وجود دارد. الف) از لحاظ نتیجه: مجازات با در نظر گرفتن مفهوم اصلی آن، قصاص مجرم به سبب جرمی است که انجام داده است.در مجازات آزار و اذیت مجرم مدنظر است. در صورتی که هدف از اقدامات تأمینی، اصلاح مجرم و حمایت و معالجه اوست. دراقدامات تأمینی به شأن و کرامت انسانی توجه شده، بر خلاف مجازات که هدف آن تحقیر بزهکار است. ب) از نظر مسؤولیت: مجازات بر پایه یمسؤولیت جنایی و اراده بنا شده است ولی تدابیر تأمینی بر مبنای حالت خطرناک مجرم بدون در نظر گرفتن مسؤولیت قانونی او میباشد. ج) از نظر شخصیت: مجازات بر فاعل اعمال میگردد نه بر اشخاص دیگر. در صورتی کهاقدامات تأمینی در بعضی موارد بر اشخاصی غیر از مرتکب جرم نیز اعمال میشود؛ مثلاً درخصوص بستن مؤسسه که این اقدام بر شرکای غیر مقصر نیز اعمال میشود. د) از نظر لزوم: به این معنی است که قاضی ملزم به تعیین مجازات براساس وصف قانونی و مجازات تعیین شده در قانون میباشد و او ملزم به تعیین مجازات جرایم جنایی، جنحه و تکدیری می باشد. امااقدامات تأمینی براساس شخصیت فاعل است، بدین معنا که قاضی متناسب با شخصیت مجرم این اقدامات را تعیین میکند و قاضی در این خصوص مختار است. هـ) از نظر مدت: در مجازات مدت زمانی را که محکوم علیه باید در زندان باشد، معین میشود و مجرم طی آن مدت در زندان میماند ولی تدابیر تأمینی تا زمان محقق شدن نتیجه _ کهاثبات درمان یا اصلاح مجرم است_ زمان میبرد. و) از نظر تجدیدنظر: مجازاتها دارای حکم قطعی بوده و قابل تجدیدنظر نیستند؛ مگر در صورت اعاده دادرسی یا عفوولی اقدامات تأمینی از محکمهای که آن را صادر کرده، قابل تجدیدنظر است حتی اگر آن حکم، محکم شده باشد؛ زیرا قاضی براساس حالت آن شخص می تواند تجدیدنظر نماید. ز) از نظر زمان ارتکاب: مجرم به خاطر ارتکاب جرمی که در گذشته انجام داده، مجازات میشود ولی هدف تدابیر تأمینی منع ازارتکاب جرم درآینده است.(10)
