تاریخچه ی دفاع مشروع سابقه ی تاریخی دفاع مشروع که امروزه از مهم ترین موضوعات حقوق جزای عمومی است به «مشروعیت ذاتی توسل به دفاع طبیعی» در مقابل هر نوع تعرض و تجاوز بر می گردد. هر چند در مورد مبانی دفاع مشروع نظریات گوناگونی بیان شده، ولی حق طبیعی هر انسان برای دفاع در مقابل هر گونه حمله و تجاوز ناحق از جمله مهم ترین توجیهات مبنای این حق است و مشاهیر فقهای اسلامی در مباحث خود از دفاع مشروع در مقام تحلیل دفاع فردی و جواز آن در اسلام با توسل به برخی از آیات قرآن کریم و احادیث و روایات منقول از پیامبر اکرم (ص) و ائمه ی طاهرین علیهم السلام، دفاع از نفس و مال و عرض و ناموس را با رعایت شرایطی جایز دانسته و به عنوان حق استثنایی معرفی کرده اند. قانون مجازات اسلامی نیز در مواد (61) و (62) قواعد دفاع مشروع را، با تأسی از مقررات اصل چهار قانون اساسی (مطابقت مقررات با موازین اسلامی) به عنوان یکی از علل موجهه ی جرم مورد تصریح قرار داده است. مطابق ماده (61) قانون مجازات اسلامی، هر کس در مقام دفاع از نفس یا عرض یا ناموس و یا مال خود و دیگری و یا آزادی تن خود یا دیگری در برابر هر گونه تجاوز و یا خطر قریب الوقوع فعلی، عملی انجام دهد که جرم باشد در صورت اجتماع شرایط مذکور در این ماده قابل تعقیب و مجازات نخواهد بود.
