دادرسی

دادرسی

الزامات قانونی بر شاهد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده
از آن جایی که شهادت دلیل بسیار مهمی برای اثبات دعوی است، باید ببینیم چه الزامات قانونی برای شاهد وجود دارد. البته، بحث ما ناظر به شرایط صحت شهادت یا شرائط تحمل آن نمی‌باشد؛زیرا این دو، موضوع مقالات مستقلی می‌باشند. در این مقاله ما به بیان این چند مسئله،مربوط به وظایف قانونی شاهد اکتفا می‌کنیم. پرسش عمده این است همان طور که افرادی که با تحمل شهادت دستی بر حقیقت دارند، نوعی الزام اخلاقی بر رساندن اطلاعات خود به سمع و نظر قاضی دارند،آیا الزام قانونی نیز برای آن ها وجود دارد یا خیر؟ دانستن پاسخ به این پرسش به خصوص در امور کیفری که پای منافع جامعه در میان است، ضرورتی دو چندان می‌یابد. 
در حالی که در حقوق فرانسه، شهادت دادن امری اجباری است و اگر کسی از وقوع جرم یا از بی‌گناهی کسی مطلع باشد، ولی ازادای شهادت امتناع نماید، مجازات و تنبیه تأدیبی خواهد شد؛ در حقوق ماچنین مجازاتی بر شاهد تحمیل نشده است. ما وظایف شاهد را بر شمرده و آنگاه به مقایسه ی دو سیستم حقوق فرانسه و فقه اسلام -ایران می‌پردازیم.
اصولاً برای شاهد سه تعهد فرض می‌شود که برای این تعهدات در حقوق فرانسه ضمانت اجرای مؤثری نیز پیش بینی شده:
1- تعهد به حضور در محل دادگاه برای ادای شهادت؛
2- تعهد به ادای سوگند؛
3- تعهد به ادای توضیحات واقعی و صدق در گفتار که این دو تعهد اخیر، نتیجه ی منطقی تعهد اول می‌باشند.
هر کدام از این تعهدات را به طور مستقل به بررسی می‌گیریم.