قسمت های زیادی از اراضی کشور را زمینهای موات تشکیل می دهد. موات در لغت به معنی مرده، بی جان و زمین موات به معنی زمین خالی از آبادانی و مردم، زمین ویران و ناآباد⁽¹⁾ است.این واژه در متن های قانونی گویا نخستین بار در ماده (27)قانون مدنی به عنوان یکی از مثال های مباحات تعریف شده که آن ایراداتی وارد گردیده است. در گفتار حاضر بدان ایرادات پرداخته خواهد شد.
عنوان قسمت اول از کتاب دوم قانون مدنی «در احیای اراضی موات و حیازت اشیاء مباحه» است و ماده‌های (141) تا (145) قانون مرقوم در خصوص احیای اراضی موات و مباحه می باشد. لایحه قانونی اراضی بایر و موات اطراف شهرهای غیر تهران مصوب 3/6/1331 و لایحه ثبت اراضی موات اطراف شهر تهران مصوب 25/4/1334 و بند "9" ماده (1) قانون اصلاحات اراضی مصوب 26/2/1329 و ماده (17) قانون تقسیم و فروش املاک مورد اجاره به زارعین مستأجر مصوب 24/9/1347 از دیگر متن های قانونی است که ذکر اراضی موات در آن شده است.پس از حدوث انقلاب اسلامی ایران در سال 1357 چند متن قانونی دیگر به تصویب رسید که ذکر تعریف اراضی موات به شرح زیر در آن ها آمده است:
1) قانون لغو مالکیت اراضی موات شهری و کیفیت عمران آن مصوب 5/4/1358 و آیین نامه آن مصوب 22/5/1358؛
2) قانون نحوه واگذاری و احیا اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران 25/6/1359 و اصلاحیه‌های بعدی؛
3) قانون اراضی شهری مصوب 27/12/1360؛
4) قانون زمین شهری مصوب 22/6/1366؛
5) قانون مرجع تشخیص اراضی موات و ابطال اسناد آن مصوب 30/9/1365.
به نظر می رسد جایگاه اراضی موات در گروه اموال از مباحثی است که نیاز به بررسی علمی- حقوقی دارد و این پژوهش به این امر پرداخته است. گفتار کنونی بُرشی از رساله ای با عنوان «اراضی در قانون زمین‌ شهری» است.