مبحث اوّل) اهمیت وقف در نظام های حقوقی گوناگون
وقف از این نظرکه حبس عین و تسبیل ثمره بوده و برای عموم مردم یا بخشی از آنان سودمند می باشد، درنظام های حقوقی مختلف از نظم قانونی دقیقی برخوردار است و هر گروهی بر اساس مبانی حقوقی خود، مقرراتی برای آن وضع کرده است.
به علّت سودمندی، وقف مختص زمان های جدید نبوده،بلکه ریشه در ملل باستان دارد؛ مثلاً از نقوش حکّ شده برسنگ ها ی به جا مانده اند تمدن مصر باستان برمی آید که املاکی برای کاهنان نیکوکار و پاره ای از رهبران مذهبی و نیز معابد وقف شده است که مهم ترازاین،آن است که درمیان بازمانده های برخی مصریان قدیم اسنادی یافت شده که درآن اموالی برای فرزندان وقف شده است وتولیت آن با فرزند بزرگ تر خانواده نسلا ًبعد نسل بوده است.(2)
در حقوق رُم برای اشیای مقدس یا پیشکش های مردم به عبادتگاه ها قوانینی وضع شده بود که شبیه وقف بوده و به آن ها حالت شخصیّت حقوقی می بخشید
در تاریخ بیزانس قدیم نیز آمده است که بیزانسی ها برای مؤسسات خیریه مقرراتی نوشته بودند که طریقه ی اداره آن ها را از سایر امور متمایز کرده و حالت نوعی وقف به آن ها می بخشید.(3)
بدین ترتیب می توان گفت که وقف ازدیربازبا ملل متمدن همراه بوده و هر ملتی نیز برای آن قواعدی ویژه وضع کرده است و بر خلاف بعضی تأسیسات جدید به هیچ وجه جنبه تقلیدی ازیکدیگررا نداشته؛این است که تقریباً در همه سیستم های حقوقی مقوله وقف مشاهده می شود.