قوانین فقهی،زاده عقل محدود بشر نیست و حکمت الهی، آن را برای مصلحت انسان در همه‌ی نسل ها و زمان‌ها و مکان های مختلف وضع کرده است به همین خاطر اندیشه پاک بشری آن را مورد پذیرش قرار داده است. در عین حال تطور علم فقه همگام با پیشرفت زمان و مکان زندگی، امری لازم و بدیهی است.
یکی از قواعد معروف فقه و حقوق که در همه ابواب، اعم از عبادات، معاملات، سیاسات و در مسائل فرهنگی و اقتصادی زیر بنا بوده و جاری می شود، قاعده نفی عسر و حرج است. مقصود از عسر و حرج این است که قانون گذار اسلام هیچ حکم و قانونی که موجب حرج و مشقت و موجب استیصال و اذیت در جامعه اسلامی بشود، تشریع نکرده است. مستندات و ادله اثبات این قاعده آیات متعددی در قرآن کریم است.
از جمله آیه 78 سوره حج «ما جعل علیکم فی الدین من حرج» می باشد و روایاتی که حکم یاد شده را اثبات می کند؛ از جمله حدیث مشهوری است که از پیامبر (ص) نقل شده «بعثت بالحنیفیه المسحه السهله.» بدیهی است که اگر در دین اسلام احکام حرجی و عسر آفرین وجود می داشت، پیامبر اکرم (ص) دین را مجموعه سهل و آسان توصیف نمی فرمودند.
در متون حقوقی اسلام هم این قاعده پذیرفته شده از جمله ماده (1130) قانون مدنی به این نکته اشاره دارد که «در صورتی که دوام زوجیت موجب عسر و حرج زوجه باشد وی می تواند به حاکم شرع مراجعه و تقاضای طلاق کند»