یکی از واکنش های شایع که در اعصار مختلف، همواره برای مقابله با پدیده جرم و بزهکاری مورد استفاده بشر قرار گرفته است، مجازات حبس می باشد. «حبس با هر شکل و عنوانی که نامیده و یا اجرا شود عبارت است از سلب مطلق آزادی فرد پس از محکومیت.»⁽¹⁾
یکی از اهدافی که از دیرباز برای مجازات زندان در نظر گرفته شده هدف اصلاحی و تربیتی زندان برای فرد زندانی است اما آن چه در عمل مشاهده می شود این است که با توجه به محیط های غیراستاندارد و غیر فنی و غیرکارشناسی زندان نه تنها این هدف تأمین نمی شود بلکه زندان محیط تعلیمی ناخودآگاهی است که محکومان به حبس های غیرضروری در آن جا به صورت غیرارادی و کاملاً تخصصی در ارتباط با مجرمین خطرناک جری تر می شوند. 
هزینه های ساخت زندان و نگهداری زندانیان نیز هزینه هنگفتی است و از طرفی قدرت کار و توان اقتصادی فرد زندانی سلب می شود که همه این ها از نظر اقتصادی به ضرر دولت هاست.
به علاوه نحوه اعمال و چگونگی اجرای مجازات حبس مطلوب نیست که این هم به قاضی و هم به دستگاه اجرایی مربوط می شود. چون از طرفی قضات بدون توجه به سایر اهداف و واقعیت ها تنها با توجه به هدف ارعابی حبس بیشتر به آن روی می آورند و این باعث افزایش بیش از حد تعداد زندانیان شده و دستگاه های اجرایی هم بین محکومان به مجازات های مختلف تفاوتی قائل نشده اند.
با توجه به عدم موفقیت مجازات زندان در رسیدن به اهداف مقرر، تدابیر گوناگونی مورد توجه کیفرشناسان قرار گرفته که یکی از آن ها جایگزین های مجازات زندان است. جایگزین های مجازات زندان به دو دسته تقسیم شده اند:
1ـ جایگزین های سنتی که شامل مواردی مثل تعلیق مراقبتی، آزادی مشروط و جزای نقدی می باشد؛ 2ـ جایگزین های نوین که اولین بار در کشور ما در لایحه مجازات های جایگزین حبس آورده شد که شامل مواردی از قبیل حبس در منزل، جزای نقدی روزانه، خدمات عام المنفعه و ...می باشد.⁽²⁾
یکی از نهادهایی که در میان نهادهای مختلف حقوق کیفری جایگاه ممتازی برخوردار است، تعلیق مراقبتی است که نه تنها در اکثر نظام های کیفری مورد قبول قرارگرفته بلکه موضوع بسیاری از پژوهش های جرم شناسی نیز واقع شده است. استقبال بیشتر از این نهاد، به ویژه با افزایش جمعیت کیفری از یکسو و عدم کارایی مورد انتظار کیفر سالب آزادی از سوی دیگر، رو به فزونی نهاده است.