نهاد خانواده در شرع مقدس اسلام و جامعه ایران از اهمیت والایی برخوردار بوده و همچنان که مقدمه قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، خانواده را واحد بنیادین جامعه و کانون اصلی رشد و تعالی انسان محسوب داشته، اما افزایش چشمگیر مباحث مربوط به مشکلات خانوادگی در جراید و کلیه رسانه های جمعی و نیز بالارفتن میزان طلاق و مهمتر از آن بالا رفتن میزان پرونده های خانوادگی در دادگاه ها، حکایت از وجود مشکلات در سیستم خانواده می کند و مطالعه دقیق آن را در اولویت قرار می دهد.
مشکلات خانواده ابعاد گوناگون دارد و برای هر بعد از این مشکلات دلایل و عللی وجود دارد. گاهی زن و شوهر گمان می کنند که وظایف خود را در مقابل یکدیگر به خوبی انجام داده اند، اما از نظر هرکدام دیگری متهم به نشوز از وظایف همسری است. لذا لزوم آگاه سازی و اطلاع رسانی زوجین به منظور آگاهی از وظایف و حق و حقوق خویش در مقابل یکدیگر جدی تر به نظر می رسد. نوشتار حاضر به بررسی فقهی و حقوقی نشوز زن و مرد در حقوق موضوعه ایران و مبانی فقهی آن می پردازد.