احساس اتحاد و گروهبندی منطقهای و بینالمللی بین کشورها، وجود منافع مشترک بین آنهاست. مقدمترین انگیزهای که کشورها را به گردآمدن در پیمانها و اتحادیهها، اعم از سیاسی و نظامی و امنیتی و اقتصادی ترغیب میکند، حفظ بهتر منافع در شرایط اتحاد و همبستگی و نیز کسب توان دستیابی به منافع بیشتر است.
تاریخ دیپلماسی جهان در دوران معاصر آکنده از تشکیل اتحادیههای مختلف با اهداف و برنامههای گوناگون است. برخی از این اهداف و برنامهها در زمان تشکیل اتحادیه مشخص و بیان میگردند و بعضی نیز بعد از تشکیل آن آشکار یا اعلام میشوند پیمانهای ورشو، ناتو، اتحادیههای اقتصادی اروپا، اتحادیه عرب سازمان کشورهای آفریقایی و سازمان کنفرانس اسلامی و ... نمونههایی از اتحادیهها و گروبندیهایی هستند که بعد از جنگ جهانی دوم تشکیل یافتهاند و در هر یک رشتهای از منافع مشترک اعضاء را گرد یکدیگر آورده است.
در تشکیل شورای همکاری خلیج فارس در ماه مه 1981 مرکب از شش کشور عربستان سعودی، کویت، امارات متحده عربی، قطر و بحرین نیز علل و انگیزههای کلی موثر در ایجاد اتحادیهها نقش داشتهاند. حتی اعضای شورای همکاری میتوانند در مقام مقایسه با برخی از اتحادیهها و گروهبندیهای منطقهای دیگر، توجهات مستدلتری برای تشابه بسیار نزدیک نظامهای حکومتی، موقعیت و شرایط بسیار مشابه اقلیمی و ژئوپلتیکی، میتوانند اساس این توجهات را تشکیل دهند.
