دادرسی

دادرسی

نگرش علمی و کاربردی به جعل و استفاده از سند مجعول

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
معاون قضایی وحقوقی سازمان قضایی ن.م و مدرس دانشگاه
چکیده
 جعل و تزویز ار جرایمی است که اعتماد عمومی جامعه را نسبت به اسناد و مدارک سست و بی‌رنگ می‌سازد. این‌رو جعل را از جرایم علیه امنیت یا مرتبط با امنیت و آسایش عمومی می‌دانند و هدف مقنن از برخورد با جاعلین استفاده‌کنندگان از سند جعلی نیز حمایت از نوشته‌ها، اسناد و مدارک و اعتبار آنهاست. پیشرفت علوم و دستاوردهای جدید بشری در زمینه‌های مختلف علمی در پیچیدگی سایر جرایم یا بروز و ظهور جرایم جدید مؤثر بوده است؛ همچنان که امروزه با بزه‌های نوینی چون جرایم رایانه‌ای روبه‌رو هستیم، جعل نیز به تأثیر از این پیشرفت ضمن آن که گسترش یافته بسی پیچیده‌تر شده است و این شیوع و پیچیدگی سبب شده در بسیاری از موارد تشخیص و انطباق عمل جاعلین و دیگر مجرمین مرتبط با این موضوع با مواد قانونی با مشکل مواجه شود.
البته نباید این نکته را از نطر دور داشت که جعل جرمی است بسیار قدیمی که حتی در مجمع‌القوانین حمورابی که بیش از 4000 سال قدمت دارد و قدیمی‌ترین قانون مدون بشر محسوب می‌شود و نیز جرم‌انگاری شده است.
البته امروزه جرم جعل با آن چه در صدها و هزاران سال پیش وجود داشته قابل قیاس نیست، این عمل (جعل) در حقوق اسلامی هم با استفاده از عنوان کلی تعزیرات جرم تلقی شده است و در آیات قرآنی و سایر آموزه‌های دینی و مذهبی منع شده است.
در قانون تعزیرات فعلی نیز این عمل باتوجه به مواد مندرج در فصل چهارم جرم دانسته شده است. با نگاه به این مسائل و مشکلات پرداختن به جرم جعل ضرورت می‌یابد. به‌ویژه آن که قوانین مختلف و متنوعی در این رابطه موجود می‌باشد. اهم مباحث مرتبط با جعل به شرح آتی مطرح شده و در حد میسور شرح داده شود و تلاش شده تا قوانین و موضوعات مرتبط نیز برای سهولت دسترسی در یک‌جا در اختیار قرار گیرد.
 
کلیدواژه‌ها

دوره 14، شماره 82 - شماره پیاپی 82
اندیشه ها
مهر و آبان 1389

  • تاریخ دریافت 19 دی 1403
  • تاریخ اولین انتشار 19 دی 1403
  • تاریخ انتشار 01 آبان 1389