اسلام که انسان را موجودی برتر و دارای قوا و استعدادهای فوقالعاده در مسیر رشد و تعالی میداند، ضمن توجه به اهمیت و ضرورت پیشگیری از سقوط و انحطاط اخلاقی و عملی انسان، این امر را با تربیت روحی و معنوی او پیوند زده است و آموزههای متعدد و متنوعی را به این امر اختصاص داده است که توجه و به کارگیری آنها نه فقط موجب پیشگیری از وقوع جرم و انحراف میشود، بلکه رشد و تعالی روحی و معنوی انسان را تضمین و او را به هدف والایی که برای آن آفریده شده است، نزدیک میکند. از میان آموزههای دینی که به این مسأله پرداخته است، آموزههای قرآنی به لحاظ تأثیرگذاری، تنوع و گستردگی، از برجستگی خاصی برخوردار است. قرآن، اصیلترین متن دینی و مملو از آموزههایی است که مستقیم یا غیر مستقیم به پیشگیری از جرم و انحرافهای اخلاقی و رفتاری مربوط میشود. (خسروشاهی،...، ص7)
در این مبحث به دستهبندی آموزههای فردی پیشگیری از وقوع جرم و ارائه نمونههایی از هر یک اکتفا شده است .آموزههای پیشگیرانه فردی در اسلام را میتوان به دو گروه اخلاقیات پیشگیرانه و احکام پیشگیرانه طبقهبندی کرد که مؤلفههای هر یک، در این نوشتار مورد بررسی قرار میگیرد.