دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق عمومی دانشگاه علامه طباطبایی
چکیده
در جمهوری اسلامی ایران، به موجب اصل ششم قانون اساسی، امور کشور باید به اتکاء آراء عمومی از راه انتخابات ریاست جمهوری، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، اعضای شوراهای اسلامی کشور و نظایر اینها یا از راه همهپرسی اداره شود. در راستای تحقق اصل 177 که اصلی غیرقابل تغییر در نظام حاکمیتی ایران است، و همچنین اصول 59، 62، 100، 108و 114 قانون اساسی در ادوار مختلف، قوانین انتخاباتی گوناگونی به تصویب رسید که به ترتیب عبارتند از: قانون انتخابات مجلس خبرگان رهبری مصوب 1359 (با اصطلاحات 1361) که مطابق اصل 108 قانون اساسی، مصوب شورای نگهبان است؛ قانون انتخابات ریاست جمهوری مصوب 1364؛ قانون همهپرسی مصوب 1368؛ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخابات شهرداران مصوب 1375و قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی با آخرین اصلاحات مصوب 1378. همچنین لایحهای از سوی وزارت کشور تحت عنوان «لایحۀ نظام جامع انتخاباتی» تهیه و تنظیم شده که پس از تصویب در هیات دولت، تقدیم مجلس شورای اسلامی میشود و در صورت تصویب، جایگزین پنج قانون فوقالذکر خواهد شد. این لایحه دارای ایرادهایی در مباحث کیفیت انتخابات، شرایط انتخاب کننده و انتخاب شونده، هیأتهای اجرایی و نظارتی و غیره است که باید اصلاح شود. لایحه «نظام جامع» انتخاباتی در صدد تعیین شکل صحیح برای همهپرسی و انتخابات است.