جرم رشاء و ارتشاء، لازم و ملزوم یکدیگرند؛ به نحوی که میتوان آنها را دو روی یک سکّه دانست. اما بین این دو جرم ملازمه دایمی وجود ندارد؛ زیرا ممکن است دادن رشوه، با وجود عناصر متشکّه آن تحقق پیدا کند، بدون این که مرتشی در بین باشد. مثل این که کسی به منظور انجام وظیفه، یا خودداری از انجام وظیفه وجهی، به کارمند دولت بدهد و گیرنده آن بدون توجه به منظور راشی، موضوع را به مقامات مربوطه گزارش دهد و علیه دهنده وجه اعلام جرم نماید. در این صورت دهنده وجه، راشی محسوب میشود، بدون این که گیرنده آن مرتشی شناخته شود و همین طور هر گاه راشی از روی ناچاری و برای حفظ حقوق خود مضطر بوده و مبادرت به دادن وجه یا مالی به کارمند دولت کند و موضوع پرداخت را به مقامات صلاحیتدار گزارش و اعلام نماید، در این صورت گیرنده وجه، مرتشی شناخته میشود، بدون این که دهنده آن راشی محسوب گردد.
