منازعه یکی از جرایم علیه اشخاص است که غیر قابل گذشت میباشد. تحقق این جرم، منوط به شرکت حداقل سه نفر و ایجاد یکی از نتایج مصرّح در ماده 615 قانون مجازات اسلامی میباشد. مجازات هر یک از شرکتکنندگان در نزاع، حسب نتایج حاصله متفاوت خواهد بود و در هر حال فارغ از اینکه عامل جنایت تفضیلاً مشخص باشد یا خیر، کلیه شرکتکنندگان در نزاع قابل مجازات میباشند و در صورت معلوم بودن عامل جنایت خاص، مجازات قصاص یا دیه نیز در خصوص وی اجرا خواهد شد. جبران ضرر و زیان ناشی از منازعه، بر عهده همه منازعهکنندگان اعم از ضارب و مصدوم میباشد. در این نوشتار ضمن بررسی ارکان و شرایط لازم جهت تحقق این جرم، به چگونگی جبران ضرر و زیان آن خواهیم پرداخت.