ـ دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس
چکیده
پولشویی(1) یا تطهیر عبارت است از: تبدیل یا انتقال یک دارایی، با علم به اینکه از فعالیتهای مجرمانه بدست آمده است، به منظور پنهان کردن یا کم کردن منشأ غیرقانونی آن دارایی، یا کمک به شخصی که با ارتکاب چنین جرمی به منظور گریز از پیامدهای قانونی رفتار خود.
اصطلاح پولشویی از مالکیت مافیا بر دستگاههای لباسشویی سکهای آمریکا گرفته شده است. در دهه 1920 گانگسترها از راه اخاذی، فحشا، قمار، قاچاق و... مبالغ هنگفتی به صورت نقد به دست میآوردند و ناچار بودند منبعی برای وجوه غیر قانونی خود معرفی کنند؛ یکی از راهها، تأسیس واحدهای تجاری قانونی و ترکیب درآمدهای عاید است غیر قانونی خود با سودهای قانونی و مشروع حاصل از این واحدها بود.
در دو دهه این، اقدامات زیادی از سوی سازمانهای بینالمللی و منطقهای برای جرمانگاری تطهیر پول صورت گرفت و این اقدام باعث شد دولتهای مختلف در حقوق داخلی خود، با تصویب قوانین جدید یا اصلاح قوانین موجود تطهیر پول را جرم شناخته، برای مبارزه با آن اقداماتی انجام دهند. به این ترتیب، تطهیر پول از معدود نادر جرائمی است که برخلاف روند متعارف سیر تکاملی جرائم و تکوین آنها، از حقوق جزای بینالملل به حقوق داخلی راه پیدا کرده است.
تطهیر پول واجد خصیصه فراملی است، بنابراین مبارزه موثر با آن همکاریهای بینالمللی را میطلبد. کنوانسیون وین مصوب 1988 سازمان ملل متحد علیه مبارزه با قاچاق مواد مخدر و داروهای روانگردان و نیز کنوانسیون پالرمو مصوب 2000 در زمینه مبارزه با مجرمیت سازمان یافته فراملی، از جمله اقدامات سازمانهای بینالمللی برای مبارزه با تطهیر پول میباشد.