مدرس دانشگاه و معاون قضایی و حقوقی سازمان قضایی نیروهای مسلح
چکیده
در قوانین و مقررات مربوط به آیین دادرسی یکی از مهمترین سرفصلها، مقوله «صلاحیت» مراجع قضایی است. صلاحیت عبارت است از اختیاری که جهت رسیدگی به مجموعهای از دعاوی یا شکایات با اوصافی معین به مراجع قضایی اعطا میشود. فلسفه این امر جلوگیری از اختلاط غیر ضروری پروندههای حقوقی و کیفری و فروعات هر کدام با یکدیگر و ایجاد بستری مناسب برای رسیدگی و دادرسی ضابطهمند و قانونمدار نسبت به هر یک از آنها میباشد. در این مقاله نگارنده سعی بر آن دارد که با نگاهی بر قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری مصوب 1378 به نقد و بررسی مقوله «صلاحیت» مراجع قضایی از منظر نویسندگان متن لایحه آیین دادرسی کیفری بپردازد. صلاحیت و انواع آن مشتمل بر صلاحیت ذاتی، محلی و شخصی، اقسام دادگاههای کیفری و صلاحیت هر یک از آنها، آرای قطعی و قابل تجدیدنظر در امور کیفری، مراجع رسیدگی به اعتراض تجدیدنظرخواهی یا فرجامخواهی نسبت به آرای دادگاههای کیفری و موارد رسیدگی بدوی دادگاه بدون کیفرخواست دادسرا عناوینی است که در این نوشتار مورد توجه نگارنده بوده است؛ امید این موشکافیها ما را در تدوین قوانین کاربردی و بروز، با حقوق و عدالت زنده و رو به تعالی همگام سازد.