حق دفاع در مقابل تجاوز به جان، مال، عرض و ناموس و آزادی، از حقوق طبیعی هر انسان است ولذا وضع مقررات در این زمینه، با اصول و مبانی حقوق اسلامی و نیز با حقوق اروپایی هماهنگی دارد. در حقوق موضوعهی ایران، دفاع مشروع در قانون مجازات اسلامی پیشبینی شده و ارتکاب اعمالی که در شرایط عادی جرم محسوب میشود، اگر در مقام دفاع باشد، مسؤولیت کیفری و مدنی دفاع کننده را منتفی میساد. دفاع مشروع در فقه تحت عنوان قاعدهی «اعتداء» پذیرفته شده است. این مقاله در صدد بررسی قاعدهی «اعتداء» در مقایسه با نهاد مشابه در حقوق موضوعه است.