(قسمت دهم)
پیشگیری وضعی بنا بر یکی از تعاریف « مجموعهی تدابیر و اقداماتی که باعث سلبِ ابزار و فرصت ارتکاب جرم از شخصِ مصمّم به ارتکاب جرم میشود و با تسلط بر محیط و اوضاع پیرامونیِ مشرف بر جرم و مهار آن با اِعمال تدابیر فنی و طراحی های محیطی، شخص از ارتکاب جرم منصرف میگردد»[1] ، به رغم انتقادات و اشکالاتی که بر آن وارد شده است به تناسبِ جرم ، مکان ، زمان ، بزه دیدهگان، بزهکاران بالقوه و اهداف مجرمانه ، در دسترس ترین نوعِ پیشگیری است . بدین معنی که فرد ، جامعه یا حاکمیت نمیتوانند تنها به حصولِ نتایج ناشی از پیشگیریهای فرهنگی و اجتماعی امیدوار شده و منفعل بمانند، بلکه با قبولِ فوریت، ناچار از به کارگیری روشهایی هستند که به مراقبت و محافظت از سیبلهایِ جرم منتهی میشود و یا به هر روی مصمم به جرم را به ناکامی میکشاند . مجموعهی تکنیک های پیشگیری وضعی ، آنگونه که کلارک دسته بندی کرده اگر چه شمارشی است مفتوح و استقرایی و نه محصور و عقلی، اما به ندرت میتوان جرمی را تصور کرد که به حسب متغیرهای یاد شده نتوان از مجموعهی تکنیک های پیشنهادیِ ایشان یک ، دو یا چند تکنیک را برای پیشگیری مناسب یافت. بنا بر این نگرش آنچه که اهمیت دارد، برگزیدن مناسبترین و مؤثرترینِ روشِ پیشگیری برای هر جرم، از مجموعهی روشهایی است که کلارک به احصاء آن همت گمارده است . در این شماره نخست 25 تکنیک پیشگیری وضعی را بر اساس آنچه که رونالدوی کلارک در 5 دسته پیشنهاد کرده است از نظر میگذرانیم[2] و سپس از دستهی اول یعنی از مبحث «افزایش دشواریهای ارتکابِ جرم» نخستین تکنیک از دستهی اول که «دشواری دسترسی به سیبل» باشد را با نقلِ گُفتمان یکی از نویسندگان و صاحبان اندیشه در حوزهی پیشگیری از وقوع جرم [3] دنبال میکنیم .
[1] - سند ملی راهبردی پیشگیری از وقوع جرم و آسیبهای اجتماعی، قابل دسترسی درپایگاه اینترنتی معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضائیه
[2] - ابراهیمی، شهرام، جرم شناسی پیشگیری، جلد اول ، چاپ دوم، 1391، نشر میزان
-[3] خانعلی پورواجارگاه، سکینه، پیشگیری فنی از جرم، نشر میزان، بهار 1390، صص 76 تا80