1
دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرمشناسی دانشگاه تهران
2
کارشناس ارشد حقوق جزا و جرمشناسی
چکیده
حقوقدانان بر حسب معیارهای مختلف، تقسیمبندیهای مختلفی را برای مجازاتها ارائه نمودهاند. برحسب رابطهای که بین مجازاتها وجود دارد، مجازاتها به مجازاتهای اصلی، تکمیلی و تبعی تقسیم شدهاند. مجازات اصلی مجازات اولیهای است که قانون برای هر جرمی در نظر گرفته و باید در حکم دادگاه ذکر شود و مجازات تکمیلی نیز عمدتاً اختیاری است در دست قضات تا در صورت عدم کفایت مجازات اصلی، مجرم را به آن نیز محکوم کنند، اما مجازات تبعی برخلاف مجازات اصلی و تکمیلی نیازی به ذکر در حکم دادگاه ندارد و به تعبیر دیگر اثری قهری است که خود به خود بر مرتکب جرم بار میشود.
این مقاله در صدد تبیین بحث زوال مجازات تبعی است و سعی بر آن دارد که به نهاد «توبه» به عنوان یک نهاد اعاده حیثیت قضایی تاکید کند. از اینرو با تبیین نهاد توبه به مقایسه آن با نهاد اعاده حیثیت قضایی در نظامهای حقوق کیفری عرفی پرداخته است.. مشکل عملی عمده در راستای پذیرش نهاد توبه به عنوان یک نهاد حقوقی اعاده حیثیت ، احراز آن است .بنابراین بحث احراز توبه نیز مورد بررسی قرار گرفته است. در نهایت حدود تاثیر توبه مورد بحث و مداقه قرار گرفته و آن دسته از مجازاتهای تبعی شرعی و حکومتی که میتواند از طریق توبه زایل شوند، مورد اشاره قرار گرفتهاند.