از مؤلفه‌های دادرسی عادلانه و شرط لازم تحقق آن رعایت اصل جلوگیری از صدور آرای متعارض است. یکی از ابعاد این اصل بعد قانون‌گذارانه است. هر چند به وضوح در هیچ‌یک از مواد قانونی به این اصل اشاره نشده است، ولی محتوای بسیاری از مواد قانون آیین دادرسی مدنی، کارکرد این اصل را به روشنی نمایان ساخته و مشاهده می‌گردد که هدف مقنن نیز در تدوین این مواد، جلوگیری از صدور آرای متعارض است. بعد دیگر آن، بعد قضایی است که به مرحله قضا و فرایند عملی دادرسی مربوط بوده و تجلی‌گاه آن، افزون بر رفتار و گفتار دادرس، اظهارات دست‌اندرکاران دادرسی اعم از طرفین پرونده، کارشناسان، وکلا و دیگر افراد مرتبط با پرونده است که معمولاً با اظهار نظر خود در تصمیم قضایی موثر هستند. اصل جلوگیری از صدور آرای متعارض در نگاه اول کمی محجور و ناشناخته می‌نماید و ما به‌دنبال تبیین این اصل به عنوان یکی از اصول شکلی حاکم بر دادرسی مدنی هستیم.