عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور استان یزد، وکیل پایه یک دادگستری
چکیده
مطابق نظریه تقصیر که مفهوم «مسؤولیت شخصی» را دربردارد، برای اینکه زیان دیده بتواند جبران خسارت خود را از کسی بخواهد باید ثابت کند که تقصیر او سبب ورود خسارت شده است و بار اثبات این امر به عهده زیاندیده است. با رشد انقلاب صنعتی پذیرش بدون چون و چرای این نظریه مورد تردید قرار گرفت و دیگر نظریه تقصیر با منطق حقوقی سازگار نبود، زیرا عدالت ایجاب میکرد که منتفع از چیزی، تبعات و خسارت ناشی از آن را نیز تحمل کند. لذا مبانی و اقسام نظریه مسؤولیت بدون تقصیر یا مسؤولیت نوعی در اذهان شکل گرفت و این نوع از مسؤولیت پس از رشد مشکلات ناشی از تحولات اقتصادی و زندگی ماشینی، به صورت یک نظریه مجزا درآمد. از سوی دیگر، با رشد دانش هستهای و دستیابی بشر به تأسیسات اتمی خطر آفرین جایگاه مسؤولیت بدون تقصیر در حوادث ناشی از فعالیتهای اتمی مورد توجه قرار گرفت. در این مقاله مشخص میگردد که ضررهای وارده ناشی از فعالیتهای هستهای در اثر فعل مستقیم بهرهبردار اتمی نیست، بلکه باید تحت تشکیلات خاصی به عمل آید و علیرغم اینکه در حقوق ایران اصل بر مسؤولیت مبتنی بر تقصیر است، اما شایسته است براساس قواعد فقهی لاضرر و به ویژه اتلاف قانونگذار ایرانی به وضع قاعده در مورد حوادث ناشی از فعالیتهای هستهای بر مبنای نظریه بدون تقصیر بپردازد.