قسمت پایانی



 


 
 



 
 
 




شماره


عبارات و اشارات اصولی و محل کاربرد آن


ترجمه، شرح و نکات




83


 لاتَرَجّحٌ فی التّساوی
محل کاربرد: اصول عملیه، احتیاط و نیز تعارض ادله


ترجمه ‌: در مساوی، ترجیح نیست.
برای مثال، اگر دو دلیل معارض یا دو روایت و سند معارضی از همه جهت با هم یکسان باشند، ترجیح یکی بر دیگری، وجهی ندارد و ترجیح بلا مرجّح است.




84


 لا مَساغَ لِإجتِهادِ فِی مَورد النَّصِّ
 محل کاربرد: اجتهاد و تقلید


ترجمه: در موردی که نصّی وجود دارد، اجتهاد، جایز نیست.
نکته1- مقصود از نصّ، حکم یا قانونی است که صراحت، روشنی و وضوح آن به حدی است که تاب تفسیر ندارد.
نکته2- دلیل عبارت مذکور آن است که اجتهاد در مورد آنچه در آن نصّی نیست (مالا نصّ فیه) جایز می‌باشد.




85


 لا مَشاحَّـةَ فِی الإصطِلاحِ
 محل کاربرد: الفاظ


ترجمه: در اصطلاح، نیاز به مناقشه نیست؛ یعنی مطلب روشن است و نیاز به بحث و جدل ندارد.
نکته- بسیاری از اصطلاحات به یک معنا هستند و بعضاً دلیل تشتت مفاهیم و خلط مباحث (مثلاً خلط مباحث اعتباری با مباحث حقیقی و فلسفی در علم اصول) آن است که به شهادت تاریخ علم، عالمان هر علم در کنار خلق مفاهیم و اصطلاحات، از مفاهیم علوم دیگر سود جسته‌اند. و به مدد آن اصطلاحات، به حل مسائل خویش پرداخته‌اند. لازم به ذکر است که یک اصطلاح، رساتر و دقیق‌تر از چندین جمله و از وضوح بیشتری برخوردار است. اما در عین حال استفاده از زبان خاص در هر علم و وام‌گیری از اصطلاحات دیگر علوم، هرچند غالباً مفید واقع شده است اما گاه به تشتت مفاهیم و خلط مباحث نیز انجامیده است.