دادرسی

دادرسی

بررسی مجازات محاربه از منظر قانون مجازات اسلامی 1392با رویکرد کاربردی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مدرس دانشگاه و معاون اول دادستان کل کشور
چکیده
 
تعداد جرایم مستوجب مجازات حد که در منابع فقهی ذکر شده است مورد اختلاف بین فقهاست.
قانون‌گذار، در بخش دوم از کتاب دوم قانون مجازات اسلامی 1392 تعداد این جرایم را دوازده مورد ذکر کرده است. در شماره‌های پیشین، نه مورد از آنها را توضیح دادیم و در شماره قبل، دهمین مورد با عنوان «محاربه» مورد بحث قرار گرفت و اینک در ادامه به بحث پیرامون مجازات محاربه می‌پردازیم.
ماده‌ی 282: «حدّ محاربه یکی از چهار مجازات زیر است:
الف- اعدام؛
ب- صلب؛
پ- قطع دست راست و پای چپ؛
ت- نفی بلد.»
پیشینه‌ی تقنینی:
این ماده جانشین ماده‌ی 190 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 شده است که مقرر می‌داشت:
«حدّ محاربه و افساد فی‌الارض یکی از چهار چیز است:
1– قتل؛
2– آویختن به دار؛
3– اول قطع دست راست و سپس پای چپ؛
4– نفی بلد».
در ماده‌ی 202 قانون حدود و قصاص و مقررات آن (1361) به شرح زیر آمده بود:
«حدّ محاربه و افساد فی‌الارض:
1- قتل؛
2- آویختن به دار؛
3- قطع دست راست و پای چپ؛
 4- تبعید.
انتخاب هریک از این امور چهارگانه به اختیار قاضی است. ولی درصورتی‌که ‌اجرای بعض از مجازات دارای مفسده‌ای باشد، نمی‌تواند آن را انتخاب نماید؛ خواه کسی را کشته یا مجروح کرده یا مال او را گرفته باشد و خواه هیچ‌یک ‌از این کارها را انجام نداده باشد».
ماده‌ی 282 قانون جدید با ماده‌ی 190 قانون سابق تفاوتی ندارد و تنها به‌جای کلمات «اعدام و صلب»، از واژگان «قتل و آویختن به دار» استفاده شده است.
 

دوره 21، شماره 124 - شماره پیاپی 124
اندیشه ها
مهر و آبان 1396

  • تاریخ دریافت 16 آبان 1403
  • تاریخ اولین انتشار 16 آبان 1403
  • تاریخ انتشار 01 آبان 1396