1
کارشناس ارشد حقوق خصوصی، دکتری علوم سیاسی و مدرس دانشگاه
2
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی
چکیده
یکی از مباحث مهم در عقود و قراردادهای قائم به شخص، ضمانتهای اجرایی آن است. تعهدات باید جهت التزام طرفین به مفاد قرارداد، دارای ضمانت اجرایی باشد و جهت استحکام تعهد انجام شده لازم است از هرگونه عملی که در روند اجرای قانونی تعهد لازمه، خلل ایجاد میکند، جلوگیری نمود. در حقوق تعهدات یکی از ارکان تعهدات، التزام متعهد به ایفای تعهد میباشد؛ زیرا متعهدله همواره در معرض این خطر قرار دارد که متعهد به دلایل گوناگون ارادی و غیرارادی از تعهد سر باز زند و در صورت بروز چنین عملی، متعهدله باید تمهیدی بیندیشد و با انتخاب یکی از شیوههای جبران خسارت، ضرر وارده ناشی از عدم انجام تعهد را جبران کند. بدینجهت غالب حقوقدانان، چاره نقض قرارداد را اجبار متعهد به انجام عین تعهد دانستهاند که این نظریه، مبنای فقهای امامیه میباشد.
اما سؤال اصلی در دو مطلب خلاصه میشود: این طرق و روش برای ضمانت اجرایی تا چه حدی میباشد؟ آیا در مواردی که الزام متعهد به انجام تعهد یا اجرای عین تعهد با مانعی روبرو نیست، این روش میتواند پاسخگوی ضرر متعهدله باشد؟ همچنین در مواردی که با دیگر شیوههای جبران خسارت بهموازات الزام متعهد به انجام تعهد میتوان ضرر ناشی از تخلف قراردادی متعهدله را جبران نمود، میتوانیم از اصل مزبور عدول کنیم؟ لذا ما در این مقاله علمی ابعاد این موضوع را بررسی مینماییم.