در شماره‌ی پیشین، تحول حقوق کیفری در قتل عمد موضوع ماده‌ی 290 از منظر قانون مجازات اسلامی جدید موردبحث قرار گرفت در این شماره تحول حقوق کیفری در قتل شبه عمد و خطای محض را مطرح خواهیم کرد. قانون‌گذار این موضوع را در مواد 291 و 292 قانون مجازات اسلامی (1392) مطرح کرده است ابتدا متن مواد سپس سابقه‌ی تقنینی و در ادامه به تحلیل نکات مربوط به آن می‌پردازیم.
ماده‌ی 291: «جنایت در موارد زیر شبه عمدی محسوب می‌شود:
الف ـ هرگاه مرتکب نسبت به مجنیٌ‌علیه قصد رفتاری را داشته لکن قصد جنایت واقع شده یا نظیر آن را نداشته باشد و از مواردی که مشمول تعریف جنایات عمدی می‌گردد، نباشد.
ب ـ هرگاه مرتکب، جهل به موضوع داشته باشد؛ مانند آنکه جنایتی را با اعتقاد به اینکه موضوع رفتار وی شیء یا حیوان و یا افراد مشمول ماده‌ی302  این قانون است به مجنیٌ‌علیه وارد کند، سپس خلاف آن معلوم گردد.
پ ـ هرگاه جنایت به سبب تقصیر مرتکب واقع شود، مشروط بر اینکه جنایت واقع شده یا نظیر آن مشمول تعریف جنایت عمدی نباشد».
پیشینه‌ی تقنینی:
این ماده، به این صورت فاقد سابقه قانون‌گذاری است؛ ولیکن به‌عنوان متناظر این ماده در قانون مجازات اسلامی مصوب 1370، می‌توان به بند (ب) و تبصره‌های 2 و 3 ماده‌ی 295 و همچنین مواد 328 و 329 اشاره نمود که چنین مقرر داشته بودند:
ماده‌ی 295: در موارد زیر دیه پرداخت می‌شود: ... بند (ب): «قتل یا جرح یا نقص عضو که به‌طور خطا شبیه عمد واقع می‌شود و آن در صورتی است که جانی قصد فعلی را که نوعاً سبب جنایت نمی‌شود داشته باشد و قصد جنایت را نسبت به مجنیٌ‌علیه نداشته باشد مانند آنکه کسی را به‌قصد تأدیب به‌نحوی‌که نوعاً سبب جنایت نمی‌شود بزند و اتفاقاً موجب جنایت گردد یا طبیبی مباشرتاً بیماری را به‌طور متعارف معالجه کند و اتفاقاً سبب جنایت بر او شود».
تبصره‌ی 2 ماده‌ی 295: «درصورتی‌که شخص کسی را به اعتقاد قصاص یا به اعتقاد مهدورالدم بودن بکشد و این امر بر دادگاه ثابت شود و بعداً معلوم گردد که مجنیٌ‌علیه مورد قصاص و یا مهدورالدم نبوده است قتل به‌منزله خطاء شبیه عمد است و اگر ادعای خود را در مورد مهدورالدم بودن مقتول به اثبات برساند قصاص و دیه از او ساقط است».
تبصره‌ی 3 ماده‌ی 295: «هرگاه براثر بی‌احتیاطی یا بی‌مبالاتی یا عدم مهارت و عدم رعایت مقررات مربوط به امری قتل یا ضرب یا جرح واقع شود به‌نحوی‌که اگر آن مقررات رعایت می‌شد حادثه‌ای اتفاق نمی‌افتاد قتل و یا ضرب و یا جرح در حکم شبه عمد خواهد بود».
ماده‌ی 328: «هرگاه کسی به دیگری صدمه وارد کند و یا کسی را پرت کند و او بمیرد یا مجروح گردد درصورتی‌که نه قصد جنایت داشته باشد و نه کاری را که قصد نموده است نوعاً سبب جنایت باشد شبه‌عمد محسوب و عهده‌دار دیه آن خواهد بود».
ماده‌ی 329: «هرگاه کسی دیگری را بر روی شخص ثالث پرت کند و آن شخص ثالث بمیرد یا مجروح گردد درصورتی‌که نه قصد جنایت داشته باشد و نه کاری را که قصد کرده است نوعاً سبب جنایت باشد شبه عمد محسوب و عهده‌دار دیه می‌باشد».