ثبوت قصاص منوط به اجتماع شرایط زیر است:

تساوی قاتل و مقتول در دین؛
فقدان رابطه‌ی ابوت بین قاتل و مقتول؛
محقون‌الدم بودن مقتول؛
تساوی قاتل و مقتول در حریت و کمال عقل.

قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 شرایط مربوط به ثبوت قصاص را در مواد مختلفی از فصول اول و چهارم از باب اول کتاب قصاص مقرر نموده بود که این پراکندگی زیبنده‌ی قانون‌گذاری نبود و بعضاً موجبات سردرگمی مخاطبان را فراهم می‌کرد.
قانون مجازات اسلامی جدید شرایط مربوط به ثبوت قصاص را تحت عنوان «شرایط عمومی قصاص» اعم از قصاص نفس و عضو، در یک فصل شامل یازده ماده (مواد 301 لغایت 311) پیش‌بینی کرده است. البته شرایط مذکور در این فصل، شرایط اختصاصی ثبوت قصاص است و شرایط عمومی مربوط به مسئولیت کیفری که الزاماً در خصوص جنایات موجب قصاص هم باید رعایت شود، در فصل اول از بخش چهارم کتاب کلیات (مواد 140 لغایت 145) آمده است. ماده‌ی 301 را در شماره پیشین مورد بحث قرار دادیم و اینک مباحث مربوط به ماده‌ی 302 را مطرح می‌کنیم.