1
دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی
2
عبدالرضا برزگر، دکتری حقوق عمومی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی
3
کارشناسارشد حقوق جزا و جرمشناسی
چکیده
قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 با تغییرات، شکلی و ماهوی گسترده، نوعاً گرایش بر اعمال «اصل تفسیر مضیق به نفع متهم» و رعایت اصول و هنجارهای حقوق شهروندی دارد؛ لیکن با عنایت به وظایف حساس و مهم نیروهای مسلح، دادسرا و دادگاه نظامی در عرصه عمل، رسیدگی قاطع و سریع به جرایم کارکنان نیروهای مسلح بهویژه جرایم ارتکابی در زمان جنگ را در دستور کار قرار داده و شدت عمل، واکنش سختگیرانه نسبت به مرتکبان برخی جرایم، سرعت در رسیدگی و محدودیت در حقوق دفاعی متهم را اعمال میکند. قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی در فصل مربوط به دادرسی نیروهای مسلح توانسته است پراکندگی مقررات دادرسی دادسراها و دادگاه نظامی در قوانین مختلف را برطرف و ابهامات و نقاط ضعف آن را مرتفع سازد. این قانون با وجود برخی اشکالات و ایرادهای مترتب بر آن نظیر ضعف در پیشبینی ظرفیتهای لازم برای اجرایی شدن در آینده، از جنبهها و نکات مثبتی در حوزه دادرسی عادلانه و منصفانه برخوردار است. نوآوریهای این فصل از قانون آیین دادرسی کیفری موضوع این مقاله است که تحت دو عنوان کلی، نوآوریهای مربوط به مراحل پنجگانه رسیدگی و نوآوریهای مرتبط با دادسرا و دادگاه نظامی مورد بحث قرار میگیرد.