جبران زیان به عنوان یکی از دغدغه‌های اصلی مسئولیت مدنی قابل طرح است. برای تضمین و تسهیل جبران خسارت راهکارهای مختلفی از جمله ایجاد صندوق تأمین و بیت‌المال طراحی شده است. لزوم تخصیص زیان به عامل آن از اصول اساسی مسئولیت مدنی است؛ اما قانون‌گذار در وضع صندوق تأمین و بیت‌المال از این اصل دوری گزیده و از وسیله جایگزین استفاده کرده است؛ زیرا ضمانت اجرای جبران خسارت بر شخصی تحمیل شده که نقشی در به وجود آمدن خسارت نداشته است. اهمیت صندوق تأمین و بیت‌المال در جبران زیان غیر قابل انکار است؛ اما مسئله مهم نحوه جبران خسارت و تشریفات مطالبه دیه از این دو نهاد است که موضوع اصلی این نگارش است. توضیح آن‌که برای مطالبه دیه از صندوق تأمین، دادگاه حقوقی و کیفری در مواردی صلاحیت رسیدگی دارند. صلاحیت محلی با دادسرا و دادگاه محل وقوع حادثه و دادگاه عمومی حقوقی محل استقرار صندوق تأمین خسارت‌های بدنی است. با استناد به رأی وحدت رویه شماره 734 مورخ 22/7/1393 مطالبه خسارت از صندوق در دادگاه کیفری نیازمند رعایت تشریفات نیست؛ اما در دادگاه حقوقی رعایت تشریفات ضروری است و مراد از تشریفات، تقدیم دادخواست و پرداخت هزینه دادرسی است. در موارد مسئولیت بیت‌المال در پرداخت دیه، صلاحیت ذاتی با دادگاه کیفری و صلاحیت محلی با دادگاه محل وقوع جرم است و دادگاه حقوقی در این خصوص صلاحیتی ندارد. مطالبه دیه از بیت‌المال با تقدیم درخواست در دادگاه کیفری و با پرداخت هزینه دادرسی صورت می‌گیرد.