از ‌مهم‌ترین ‌عوامل ‌در‌ تشکیل ‌پرونده ‌کیفری، تحقیقات‌ مقدماتی ضابطان‌ قضایی ‌و ‌نظامی ‌است. ضابطان نظامی در‌ دادسرا‌ و‌ دادگاه‌ نظامی‌ در ‌زمینه ‌کشف‌ جرم‌ و ‌دیگر ‌مقدمات‌ این ‌مرحله‌،‌ تحت‌ نظارت‌ دادستان ‌نظامی‌ و‌ به‌ عنوان ‌بازوی‌ اجرایی‌ دادگاه‌ نظامی ‌انجام‌ وظیفه‌ می‌کنند.‌ ضابطان نظامی ‌که‌ مصادیق ‌آنها ‌در‌ ماده ‌ ۶۰۳‌ قانون ‌آیین ‌دادرسی ‌جرایم‌ نیروهای‌ مسلح‌ آمده ‌است‌، ‌تصمیمات‌ مراجع‌ قضایی ‌در ‌یگان‌های ‌نظامی ‌و ‌انتظامی ‌را ‌اجراء‌ و‌ نتایج ‌تحقیقات ‌را‌ گزارش‌ می‌کنند. این‌ افراد ‌برای‌ ضابط‌ شناخته ‌شدن‌ موظف ‌به ‌گذراندن ‌دوره‌های ‌ویژه ‌و ‌گرفتن ‌کارت ‌مخصوص ‌ضابط‌اند. ‌
پژوهش ‌حاضر‌ به ‌بررسی ‌تکالیف‌ و‌ مسئولیت‌ها‌ و‌ اختیارات ‌ضابطان ‌نظامی‌ در‌ فرایند ‌دادرسی ‌پرداخته ‌و ‌ضمن‌ بررسی‌ قوانین‌،‌ ‌پیشنهادهایی‌ در‌ این ‌زمینه ارائه می‌دهد.