نیروهای نظامی و انتظامی مسئول امنیت جامعه هستند و به عنوان ضابط دستگاه قضایی نقش مهمی در اجرای عدالت و احقاق حق دارند. مأموران انتظامی در راستای وظایف خود ممکن است مرتکب ایراد ضرب و جرح عمدی یا غیرعمدی نسبت به شهروندان شوند.
هدف این پژوهش بررسی مسئولیت کیفری مأموران نظامی در جرم ایراد ضرب و جرح (با تأکید بر رویه قضایی) است. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی است و با استفاده از منابع کتابخانهای اطلاعات جمعآوری گردیده است. نتایج بررسیها نشان داد بر طبق قانون مجازات اسلامی و قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح و آرای وحدت رویه قضایی مأموران نظامی در جرم ایراد ضرب و جرح مسئولیت کیفری دارند و در صورت آسیب به شهروندان، به محکومیت جزایی و انتظامی محکوم میشوند. در قوانین موضوعه به تبعیت از مبانی شرعی نیز ایراد ضرب و جرح عمدی متهمان دارای ممنوعیت قانونی و مسئولیت کیفری و مدنی است. طبق قانون و آرای وحدت رویه میزان مسئولیت کیفری مأموران نظامی در ایراد ضرب و جرح شهروندان، به نحوه استفاده و بهکارگیری سلاح بستگی دارد. اگر نحوه استفاده از سلاح مطابق قانون باشد مأمورین مسئولیت کیفری در قبال ایراد ضرب و جرح ندارند و در صورت عدم رعایت قانون، مسئول هستند. همچنین میزان مسئولیت کیفری مأموران نظامی و انتظامی، در جرایم مشهود و غیرمشهود متفاوت است. در جرایم مشهود مأموران بدون مجوز قانونی میتوانند وارد عمل شوند. درحالیکه در جرایم غیرمشهود نیاز به مجوز قضایی است.
